Radcowie i adwokaci: nowe zadania

18_obrony dla radców_c_opt

Wchodząca w życie reforma postępowania karnego dotyka m.in. kwestii podmiotów, które mogą pełnić funkcje obrońców w tym postępowaniu. Do adwokatów dołączają przedstawiciele drugiego zawodu prawniczego – radcowie prawni. Jednocześnie, kontradyktoryjny model wymusza na obrońcach zwiększoną aktywność procesową. Zarówno adwokaci, jak i radcowie prawni, funkcjonują na podstawie przepisów, które są wypełnieniem i doprecyzowaniem konstytucyjnych regulacji dotyczących samorządów zawodowych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Oba samorządy – adwokacki i radcowski – wpisują się w tę ustrojową konstrukcję; oba zrzeszają reprezentantów zawodów

Sędzia, czyli arbiter

15_karna kontradyktory_opt

Nowa rzeczywistość normatywna, która w dniu 1 lipca 2015 r. zastanie sędziów orzekających w sprawach karnych w zakresie modelu postępowania jurysdykcyjnego, a zwłaszcza jego najważniejszego etapu – rozprawy głównej – niesie ze sobą zmiany niemające precedensu na przestrzeni ostatnich 70 lat. Oto omówienie najważniejszych z nich. Zmiany w modelu postępowania karnego określane są jednym słowem: kontradyktoryjność. Nie chodzi oczywiście o to, że kontradyktoryjność była dotychczas obca praktyce procesowej. Więcej nawet, począwszy od Kodeksu postępowania karnego z 1928 r., była ona uznawana za obowiązującą zasadę procesową w postępowaniu sądowym. Rzecz w tym, że do tej pory dominująca teoretycznie w postępowaniu przed sądem zasada kontradyktoryjności była uzupełniana przez zasadę śledczą (inkwizycyjną), przewidującą inicjatywę

Czas na konsensualizm

21b2_pomyłka sądowa6_c_opt

Wraz z wielką nowelizacją postępowania karnego tryby konsensualne staną się jednym z kluczowych elementów polskiego procesu. Wprowadzanie nowych i jednoczesne rozszerzanie już istniejących instytucji procesowych tego typu daje nadzieję na usprawnienie postępowań karnych. Od lat 90. XX wieku w polskim procesie karnym zauważalny jest konsekwentny wzrost znaczenia koncyliacyjnych sposobów jego prowadzenia. Także w ustawach przewidujących wielką nowelizację postępowania karnego (ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2013 r. poz. 1247, oraz ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2015 r. poz. 396), których przepisy

Optymizm kontradyktoryjny

21_Zbrojewska1__opt

Rozmowa z Moniką Zbrojewską, Podsekretarzem Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości odpowiedzialną za działania legislacyjne resortu, doktorem habilitowanym nauk prawnych, adwokatem. Artur Pawlak: – Pani minister, co nas czeka po 1 lipca? Paraliż postępowania karnego czy sprawne procesy w iście amerykańskim stylu? Monika Zbrojewska: – Nowelizacja wchodzi z dniem 1 lipca. Ale w zasadzie, jeśli chodzi o jej praktyczne skutki, to oceniać je będziemy mogli dopiero pod koniec roku, dlatego że sprawy, które są obecnie prowadzone w sądach, będą dalej prowadzone na dotychczasowych zasadach. Tak naprawdę o tym, jak działa nowelizacja, przekonamy się dopiero na sprawach, które wpłyną do sądów po 1 lipca. Zmiany w procedurze karnej są znaczące i wszyscy aktorzy

Ślady krwawe: opiniowanie

ChromaStock_13479106_c_opt

Wyniki analizy śladów krwawych uzyskane z wykorzystaniem wiedzy z zakresu biologii, fizyki i matematyki, w połączeniu z informacjami z analizy akt spraw i profilowania DNA, na ogól pozwalają powiązać zdarzenia przestępne z jego sprawcami. Krew jest jednym z najczęściej występujących i ujawnianych śladów kryminalistycznych, szczególnie w przypadku zabójstw. Od odkrycia przez Karla Landsteinera grup krwi, a więc od 1901 r., obserwuje się ciągły rozwój metod identyfikacji i analizy śladów krwawych, także dla celów wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania. Kolejnym przełomem w badaniach śladów krwawych okazały się badania Sir Alec Jeffreys z 1985 r. nad możliwością wykorzystania profilowania DNA dla potrzeb wnioskowania o możliwym źródle krwi. Typologia Plamy krwi ujawniane na miejscu zdarzeń tworzą na ogół większe wzory

KKPK z nowym przewodniczącym

kkpk1_c_opt

Prof. dr hab. Piotr Kruszyński w kwietniu br. został nowym przewodniczącym Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego działającej przy Ministrze Sprawiedliwości. – Dalsza zasadnicza reforma postępowania przygotowawczego jest dziś koniecznością i celem, który będę realizował – mówi profesor. – Podstawowym zadaniem Komisji pod moim przewodnictwem jest monitorowanie wejścia w życie zmienionej procedury karnej. Jestem wielkim zwolennikiem reformy i wierzę, że kontradyktoryjność okaże się sukcesem. Oczywiście, pewne dalsze modyfikacje w postępowaniu judykacyjnym zapewne okażą się konieczne, jednak za wcześnie o nich mówić, dajmy czas nowej reformie sprawdzić się w praktyce – mówi prof. Kruszyński, który na etapie prac parlamentarnych nad nowelizacją k.p.k. uczestniczył – jako autor poselskiego projektu zmian w procedurze

Spółka za złotówkę – prace rządowe na finale

Komitet Rady Ministrów przyjął projekt nowelizacji k.s.h. zakładający ułatwienie podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółek z o.o., a także wprowadzenie nowych instrumentów ochrony wierzycieli takich spółek. Koncepcję reformy przygotowała Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego działająca przy Ministrze Sprawiedliwości. Dobiega końca rządowy etap procesu legislacyjnego projektu nowelizacji Kodeksu spółek handlowych, którego celem jest reforma struktury majątkowej spółki z o.o. Projekt, będący realizacją założeń przyjętych przez Radę Ministrów 20 maja 2014 r., 3 czerwca br. został przyjęty przez Komitet Rady Ministrów. W stosunku do założeń, zakres projektu został ograniczony. Zrezygnowano z przepisów dotyczących możliwości ustanawiania udziałów bez wartości nominalnej oraz tworzenia kapitału udziałowego – jako alternatywy dla tradycyjnego

Więcej informatyzacji, szybsze postępowania

5_e-biurowosc1_Wojciew_opt

27 maja 2015 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. W najbliższym czasie zostanie ona rozpatrzona przez Senat. Ustawa ta została uchwalona na podstawie rządowego projektu, który został przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości. Nowelizacja Kodeksu cywilnego zmierza przede wszystkim do liberalizacji przepisów o formie czynności prawnych. Ustawa wprowadza legalną definicję dokumentu oraz nową formę czynności prawnych (formę dokumentową). Forma ta będzie zachowana w razie złożenia oświadczenia w dokumencie w sposób umożliwiający ustalenie wystawcy. Dzięki tym rozwiązaniom w postępowaniu dowodowym będą mogły być wykorzystywane oświadczenia złożone np. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego służą usprawnieniu tego

Darmowa pomoc prawna w Sejmie

ChromaStock_31462141_c_opt

Dobiegają końca prace legislacyjne nad ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej i edukacji prawnej. Oznacza to, że już od 1 stycznia 2016 r. w całej Polsce zostanie otwartych ponad 1500 punktów, gdzie obywatele otrzymają bezpłatną i profesjonalną pomoc prawną. Ustawa ta nie powstałaby bez współpracy z przedstawicielami samorządu terytorialnego, organizacji pozarządowych i samorządów zawodowych adwokatów i radców prawnych. Skorzystaliśmy z ich doświadczenia. Wychodzimy do obywateli, którzy nie mogli do tej pory korzystać z bezpłatnej pomocy prawnej. Wierzę, że ta ustawa będzie im służyć – mówił w maju br w Sejmie, podczas pierwszego czytania projektu ustawy, Minister Sprawiedliwości Borys Budka. Celem ustawy jest zapewnienie obywatelom równego dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej na etapie

Nowy Minister Sprawiedliwości

minister2_c_opt

Prezydent RP, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, 4 maja 2015 r. powołał Borysa Budkę na urząd Ministra Sprawiedliwości. Nowy minister jest radcą prawnym, doktorem nauk ekonomicznych, posłem na Sejm VII kadencji. – Moim priorytetem jako Ministra Sprawiedliwości jest przeprowadzenie przez Parlament ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej. To dla mnie duża satysfakcja, że w trakcie prac sejmowych rozszerzono dostęp do darmowej pomocy prawnej ludziom młodym do 26 lat i seniorom od 65. roku życia. Będę też intensywnie pracował nad sprawnym wdrożeniem reformy procedury karnej związanej z wprowadzeniem zasady zwiększonej kontradyktoryjności, a tym samym – usprawnieniem postępowań karnych. Chcę też kontynuować dalszą informatyzację wymiaru sprawiedliwości. W sposób bezpośredni

Na wokandzie ETPCz

12a_DSC_0508_c_opt

W okresie marzec-maj 2015 r. Trybunał wydał w sprawach polskich trzy wyroki. W dwóch z nich ETPCz stwierdził naruszenie Konwencji (odpowiednio, artykułu 3 oraz artykułu 5 § 4), podczas gdy w trzecim nie podzielił zarzutów sformułowanych przez skarżącego. Naruszenie zakazu złego traktowania W sprawie M. C. przeciwko Polsce skarżący został skazany na karę pozbawienia wolności m.in. w związku ze stawianymi mu zarzutami molestowania seksualnego małoletniego. W trakcie odbywania kary został podczas jednego z weekendów napadnięty przez dwóch współosadzonych, którzy rzekomo próbowali dokonać na nim gwałtu, znieważali go werbalnie, jak również grozili mu śmiercią. Skarżący bezskutecznie próbował zainteresować całym zdarzeniem personel więzienny. Dopiero w poniedziałkowy poranek

Międzynarodowo o e-protokole

10_1 IMG_5551_c_opt

Na tle innych krajów Unii Europejskiej Polska stosuje zaawansowane rozwiązania w zakresie nagrywania spraw w sądach. Jeśli zaś chodzi o wykorzystanie technologii wideokonferencji w postępowaniach, pozostajemy tu daleko w tyle za europejskimi partnerami. W dniach 28-29 maja br. w Warszawie odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „E-protokół – szansą na szybki i transparentny proces”. Została ona zorganizowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach projektu „Wdrożenie protokołu elektronicznego w sprawach cywilnych i wykroczeniowych”, współfinansowanego ze środków europejskich. Celem konferencji było przedstawienie rozwiązań dotyczących nagrywania posiedzeń sądowych, w tym przybliżenie rozwiązań dotyczących protokołowania czynności sądowych oraz przeprowadzania wideokonferencji stosowanych w innych krajach – także w kontekście strategii Unii Europejskiej dotyczącej zwiększonego udziału środków komunikowania się na odległość w sądowych

4,8 tys. nowych adwokatów i radców prawnych

W wyniku tegorocznych egzaminów zawodowych uprawnienia zawodowe uzyskało 1773 przyszłych adwokatów oraz 2988 nowych radców prawnych. Zdawalność egzaminu adwokackiego wyniosła ok. 81 proc., zaś radcowskiego – ok. 82 proc. Tegoroczne egzaminy adwokacki i radcowski zostały przeprowadzone w dniach 1-13 marca. Przystąpiły do nich osoby, które ukończyły stosowną aplikację (odpowiednio adwokacką lub radcowską) oraz osoby, które zdobyły określone ustawowo doświadczenie zawodowe (art. 66 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, art. 25 ust. 2 ustawy o radcach prawnych). Podobnie jak w ubiegłym roku, w wyniku zmian wprowadzonych ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. poz. 829), egzaminy te składały się

Sukces e-nominacji

screen_c_opt

Sześć miesięcy na obsadzenie etatu sędziowskiego, zamiast dotychczasowego półtora roku, oraz zmniejszenie o 1/3 ogólnej liczby wakatów sędziowskich. Takie są efekty wprowadzenia przez Ministerstwo Sprawiedliwości systemu elektronicznego obiegu dokumentów w procedurze nominacyjnej. Przyspieszenie nominacji możliwe było dzięki nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, która weszła w życie w październiku zeszłego roku. Nowa procedura oparta na elektroniczny systemie zgłaszania kandydatur na stanowiska sędziowskie (system e-Nominacje dostępny na stornie internetowej Krajowej Rady Sądownictwa i prowadzony przez Ministra Sprawiedliwości) bije na głowę dotychczasowy „tryb papierowy” pod względem sprawności – obieg elektronicznych dokumentów jest znacznie szybszy niż zgłoszeń tradycyjnych, kilkakrotnie zmalała także liczba kandydatów ubiegających się o jedno stanowisko

Przed podniesieniem kurtyny

32. Dubois OK_opt

Stosowane w praktyce przepisy znowelizowanej procedury karnej mogą sprawić szereg niespodzianek wszystkim stronom postępowania. Co zrobić, żeby nie dać się zaskoczyć? Spory nie zawsze muszą dzielić, a te prowadzone „Na wokandzie” łączą. Od kilku miesięcy polemizowałem w kwartalniku z prokuratorami na temat nadchodzących zmian procedury karnej. Po wymianie ciosów, argumentów „za” i „przeciw” tzw. nowelizacji, wraz z Panią prokurator Małgorzatą Szeroczyńską wpadliśmy na pomysł zorganizowania spotkania, podczas którego sędziowie, adwokaci i prokuratorzy mogliby podyskutować o potencjalnych niebezpieczeństwach. Udało się. 16 maja 2015 r. w Sądzie Najwyższym odbyła się konferencja zorganizowana przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie, pod patronatem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego i Prokuratora Generalnego, pt. „Nowelizacja procesu karnego –

Bez taryfy ulgowej

55_Urszula Bożałkińska_opt

O wymiarze sprawiedliwości nie mówi się najlepiej. Każda medialna sprawa sądowa to woda na młyn dla nieprzychylnych sędziom polityków oraz dziennikarzy. Nie dawajmy swoimi uchybieniami dodatkowej amunicji uczestnikom życia publicznego. Konstytucja RP zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu. Nie ma też zakazu dyskusji o rozstrzygnięciach sądów, w tym o nieprawomocnych wyrokach. W efekcie, dyskutuje się – bez jakiejkolwiek znajomości tematu, powtarzając slogany niemające uzasadnienia w sądowej rzeczywistości czy w obowiązującym prawie. Przykład pierwszy. Słyszę, że w Polsce „nie korupcja jest przestępstwem, a walka z korupcją jest przestępstwem”. Dziennikarz prawicowej gazety w programie pierwszym polskiego radia grzmi, wypowiadając się na temat nieprawomocnego wyroku karnego, że należy go oceniać w kontekście innego

Zamień togę na sportowy strój

DSC_0496_c_opt

9 września 2015 r. w Warszawie rozpocznie się XXVI Ogólnopolska Spartakiada Prawników. Impreza potrwa pięć dni i zgromadzi ok. 1,5 tys. uczestników, w tym ok. 800 prawników uczestniczących w zawodach sportowych. Organizatorem wydarzenia jest Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie, zaś Ministerstwo Sprawiedliwości objęło nad nim patronat. – Spartakiada to idealna okazja, by zmierzyć się z innymi prawnikami na płaszczyźnie sportowej. Radcowie prawni, sędziowie, prokuratorzy, adwokaci, notariusze i komornicy będą mogli rywalizować w wielu dyscyplinach. Cieszę się, że po wielomiesięcznych zabiegach tegoroczna Spartakiada odbędzie się w stolicy Polski – mówi Włodzimierz Chróścik, Dziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie, a zarazem przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Spartakiady. Wśród dyscyplin sportowych, w których rywalizować

Twórca polskiego sądownictwa

51_Ilustrowany Kurier _opt

Po ponad 120 latach zaborów, w listopadzie 1918 r., Polska odzyskała niepodległość. Jednak już rok wcześniej odrodziło się polskie sądownictwo. Symbolem tego procesu był Stanisław Pomian-Srzednicki – legenda sądownictwa początków II Rzeczpospolitej, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. Działalność Sądu Najwyższego uroczyście zainaugurowano 1 września 1917 r. w Pałacu Rzeczpospolitej przy warszawskim Placu Krasińskich. Była to przełomowa chwila. Po raz pierwszy od dziesiątków lat powołano do życia system sądów orzekających w języku polskim, obsadzony przez sędziów Polaków, podległych autonomicznym władzom polskim. Stanisław Bukowiecki, reprezentant Tymczasowej Rady Stanu, mówił podczas inauguracji: „Herbem naszym jest Orzeł Biały, nie rozpięty na piersiach innego orła dwugłowego, ale samoistny; to symbolizuje