Dużo zadań, mało czasu

13. Minister2

Wejście w życie reformy procedury karnej, ustawa o biegłych sądowych, budowa systemu bezpłatnej pomocy prawnej. Rozmowa z ministrem Cezarym Grabarczykiem o priorytetach Ministerstwa Sprawiedliwości do końca kadencji rządu. Artur Pawlak: – W pierwszych dniach po mianowaniu na urząd ministra spotkał się Pan z przedstawicielami urzędników sądowych walczących o wyższe uposażenia, nawiązał współpracę z prokuratorem generalnym, przywrócił 41 najmniejszych sądów rejonowych, które dwa lata temu przekształcono w wydziały zamiejscowe. Tempo ekspresowe. Cezary Grabarczyk: – Bo i czasu jest niewiele. Zacząłem od kwestii przygotowania prokuratury do nowego modelu postępowania karnego, gdyż wdrożenie nowego procesu kontradyktoryjnego musi przebiegać bez zakłóceń. Podjąłem rozmowy z prokuratorem generalnym, ustaliliśmy zasady współpracy. Dziś już mamy tego owoce. Powołany

Konsument lepiej chroniony

shutterstock_102061732

25 grudnia wchodzi w życie ustawa o prawach konsumenta. Jej przepisy porządkują i poszerzają dotychczasowe obowiązki informacyjne przedsiębiorcy wobec konsumenta oraz wprowadzają zmiany do k.c. w zakresie odpowiedzialności za jakość rzeczy sprzedanej.   Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. z dnia 24 czerwca 2014 r. poz. 827) wdraża przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów. Drugim bardzo ważnym celem ustawy jest uporządkowanie i zintegrowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności za jakość rzeczy sprzedanej, w szczególności przepisów stanowiących transpozycję dyrektywy 99/44/WE o sprzedaży konsumenckiej, wdrożonej do polskiego porządku prawnego ustawą o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Wymogi europejskie Ustawa przewiduje rozbudowany

Wracają małe sądy

5. łańcuch_Wojciewski

1 stycznia 2015 r. na mapę sądownictwa powróci 41 sądów rejonowych, które na przełomie 2012 i 2013 r. zostały przekształcone w wydziały zamiejscowe. W drugim etapie, z dniem 1 lipca 2015 r., Ministerstwo Sprawiedliwości odtworzy kolejne 34 sądy. W sumie, na mapę sądownictwa wróci 75 z 79 zniesionych sądów.   Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r. w sprawie utworzenia niektórych sądów rejonowych (Dz. U. poz. 1404), z dniem 1 stycznia 2015 r. do struktury sądownictwa powszechnego powróci 41 jednostek, które – stosownie do danych statystycznych obrazujących wpływ spraw do zniesionych sądów rejonowych w roku 2012 – spełniają obligatoryjne kryteria tworzenia sądów określone w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Profesjonaliści o krzywdzonych dzieciach

4. IMG_2275

Głównym tematem tegorocznej 11. Ogólnopolskiej konferencji „Pomoc dzieciom-ofiarom przestępstw” były wprowadzone niedawno do porządku prawnego zmiany w zakresie przesłuchiwania dzieci. Jak co roku, prawnicy zajmujący się profilaktyką krzywdzenia dzieci uczestniczyli w eksperckich wykładach, warsztatach i dyskusjach.   Konferencja odbyła się w dniach 20-21 października 2014 r. w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Organizatorami spotkania, jak co roku, byli: Ministerstwo Sprawiedliwości, Fundacja Dzieci Niczyje oraz Urząd m. st. Warszawy – Biuro Pomocy i Projektów Społecznych. Honorowy patronat objęli: Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka i Prokuratura Generalna. Problematyka zwiększenia ochrony dzieci uczestniczących w czynności przesłuchania w procesie karnym przez wiele lat stanowiła przedmiot paneli i sesji kolejnych konferencji „Pomoc dzieciom-ofiarom przestępstw”. Wprowadzenie

Tydzień dla mediacji

3. mediacje

W dniach 13-18 października 2014 r. w całej Polsce świętowano Tydzień Mediacji. Z bogatej oferty przygotowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości, przede wszystkim zaś przez środowisko mediacyjne i prawnicze, skorzystało ok. 5 tys. osób. Mediacja jako jeden ze sposobów pozasądowego rozwiązywania konfliktów i sporów cały czas nie jest dostatecznie wykorzystywana. Na ok. 15 mln spraw, które w 2013 r. wpłynęły do polskich sądów powszechnych, do mediacji przekazano jedynie 11 631 spraw, a więc 0,08 proc. I nawet jeżeli z tej liczby odliczyć sprawy, które nie mogą być przekazane do postępowania mediacyjnego (np. sprawy rejestrowe czy wieczystoksięgowe), to nadal pozostaje liczba ok. 4 mln spraw, w których mediacja mogłaby

E-protokół: nowa odsłona

18

Od października br. obowiązuje większość nowych zasad dotyczących sporządzania, udostępniania i transkrypcji protokołu elektronicznego w sprawach cywilnych, zaś od listopada br. e-protokół można stosować również w sprawach o wykroczenia. Jedna z najważniejszych zmian to wprowadzenie do postępowania tzw. uzasadnienia ustnego (uzasadnienia elektronicznego). Protokół elektroniczny to protokół sporządzany za pomocą urządzeń utrwalających dźwięk albo obraz i dźwięk. Ten sposób protokołowania posiedzeń sądowych został wprowadzony do postępowania cywilnego ustawą z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 108, poz. 684) i jest stosowany od kilku lat. Od tego czasu ujawniły się pewne mankamenty związane ze stosowaniem niektórych przepisów regulujących protokół elektroniczny. W związku z powyższym,

Cel: restrukturyzacja

15. upadłość1

Większa efektywność procedur zapobiegania niewypłacalności przedsiębiorców to główna przesłanka opracowanego w Ministerstwie Sprawiedliwości projektu nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Nowe przepisy, nad którymi obecnie pracuje Sejm, uwzględniają postulaty środowisk biznesowych, prawniczych i naukowych.   W dniu 9 października 2014 r. do Sejmu RP wpłynął rządowy projekt nowelizacji ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze. Projekt przewiduje wprowadzenie do porządku prawnego nowej ustawy o tytule Prawo restrukturyzacyjne. Obejmie ona cztery postępowania restrukturyzacyjne zmierzające do zawarcia układu pomiędzy dłużnikiem a jego wierzycielami. Obecna ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze zmieni tym samym nazwę na Prawo upadłościowe oraz regulować będzie postępowanie upadłościowe zmierzające do likwidacji majątku

Szansa w upadłości

shutterstock_112309862

Wchodząca w życie 31 grudnia br. reforma upadłości konsumenckiej ma szansę uczynić z tej instytucji narzędzie realnej pomocy dla obywateli, którzy wpadli w pułapkę nadmiernego zadłużenia. A tym samym kilkunastokrotnie zwiększyć liczbę składanych do sądów wniosków o taką upadłość. Postępowanie upadłościowe wobec konsumentów zostało wprowadzone do porządku prawnego nowelizacją ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze z 5 grudnia 2008 r. Kilkuletni okres stosowania tej instytucji pozwolił na krytyczną analizę przyjętych rozwiązań. Liczba ogłoszonych upadłości konsumenckich w latach 2009-2013 to zaledwie 4 proc. wszystkich rozpatrywanych wniosków, co stanowi trudny do podważenia dowód braku efektywności tej instytucji w jej dotychczasowym kształcie. Z uwagi na powyższe, powołany przy Ministrze Sprawiedliwości zespół ds. reformy prawa upadłościowego

Ze świadkiem pod rękę

32. Dubois OK

Równość broni wymaga, by przedprocesowy kontakt obrońcy ze świadkiem oskarżenia stał się normą, zwłaszcza w warunkach kontradyktoryjnego procesu. Dziś jest mylnie postrzegany jako nadużycie prawa do obrony. Podczas zajęć z aplikantami zapytałem, czy adwokat przygotowując obronę ma prawo rozmawiać ze świadkiem na temat prowadzonej sprawy. Byli zdania, że nie. Powielili stereotyp. Znali przepis karny dotyczący poplecznictwa i słyszeli doniesienia medialne, że ktoś w rozmowie ze świadkiem próbował wpłynąć na losy postępowania. Wywnioskowali, że pozaprocesowy kontakt obrońcy ze świadkiem jest niedozwolony. Taki stereotyp podtrzymują również prokuratorzy, którzy pytają świadków, czy ktoś rozmawiał z nimi na temat sprawy, co wywołuje przekonanie, że taki kontakt byłby czymś

Spóźnialski jak polski sędzia

55. Krzysztof Sobczak copy2

Stara maksyma głosi, że punktualność jest grzecznością królów. Jednak współcześni monarchowie starają się nie nadużywać tego przywileju władzy. Sędziowie wyraźnie mają z tym kłopot. Mocny dowód na potwierdzenie tej tezy przyniósł najnowszy raport „Obywatelski Monitoring Sądów”, przygotowywany przez fundację Court Watch Polska. Jej przedstawiciele od jakiegoś czasu regularnie i pro bono chodzą na rozprawy, obserwują, notują, a na końcu, raz do roku, robią z tego statystyki. Tegoroczne wnioski nie są w sumie najgorsze, jest poprawa w stosunku do poprzednich lat. No bo jeśli tylko w 2 proc. obserwowanych rozpraw woluntariusze fundacji mieli wątpliwości co do bezstronności sędziego, to nie jest źle. Chociaż chciałoby się, żeby nikt

Mentor wrocławskich prawników

1

Przez kilka dziesięcioleci był jednym z największych prawniczych autorytetów Wrocławia. Mirosław Filipowicz, wieloletni sędzia tamtejszego Sądu Wojewódzkiego, nie tylko wyznawał najlepsze ideały sędziowskie. Dla swoich współpracowników był godnym naśladowania przykładem konsekwencji i wierności własnym przekonaniom. Mirosława Filipowicza uważano za znakomitego prawnika, ceniono jego uczciwość i niechęć do konformistycznych postaw. Zapamiętano go również jako opozycjonistę, zagorzałego przeciwnika komunizmu. We wrześniu 1980 r. w Sądzie Wojewódzkim we Wrocławiu organizował sędziowską „Solidarność”. W grudniu 1981 r., po wprowadzeniu stanu wojennego, nie chciał kontynuować służby w wymiarze sprawiedliwości i przeszedł na wcześniejszą emeryturę. – Myślę, że zrobił to nie tylko dla siebie, ale i dla nas, żebyśmy wiedzieli, jak się w tamtych czasach

Biegli z przeszkodami

50. Wysocki Dariusz sędzia_Giłko

Normując instytucję biegłego sądowego w akcie o charakterze ustawowym należy poprawić, a nie pogorszyć, warunki korzystania z niej oraz postarać się nie zdekomponować standardów wypracowanych w procedurach sądowych – pisze sędzia Dariusz Wysocki. Biegły sądowy, w znaczeniu funkcjonalnym, jest źródłem dowodowym, a jego opinia pozostaje dowodem (środkiem dowodowym) podlegającym swobodnej, acz obwarowanej przez ustawę rygorami zgodności z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, ocenie sądu. Biegły to również podmiot zaufania publicznego, posiadający wiadomości specjalne, którymi przeciętny człowiek, w tym sędzia i sędzia społeczny (przysięgły, ławnik), nie dysponują. W ujęciu ustrojowym biegły oznacza organ pomocniczy sądu – tak określa jego status tytuł Działu IV ustawy z dnia 27 lipca 2001

Roztropnie z biegłymi

48. Machura-Szczęsna Jolanta sędzia1_Andrzej Rachwalski

Racjonalny ustawodawca winien uporządkować kwestię ustalania urzędowych list biegłych sądowych. Reszta, związana z wyborem i oceną kompetencji konkretnego biegłego, także spoza listy, powinna pozostać domeną sędziów – postuluje sędzia Jolanta Machura-Szczęsna. Biegły to pomocnik sądu w orzekaniu. Osoba, która posiada specjalistyczne wiadomości lub umiejętności, powoływana tylko wówczas, gdy wydanie wyroku wymaga odwołania się do takiej wiedzy. Niestety, tabloidyzacja współczesnego życia sprzyja fetyszyzacji roli biegłych w postępowaniu sądowym. Przypisuje się im decyzyjną rolę w procesie wymierzania sprawiedliwości, wręcz moc wyręczania sędziego od sądzenia. Pomoc, nie wyręczanie W procedurze cywilnej sąd powołuje biegłego „po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby i ich wyboru”. Ten kodeksowy zapis stanowi

Pęknięcie w prokuraturze

46. IB2A4400

Bez wzmocnienia etatami zamrożonymi w nieefektywnym nadzorze, prokuratorom nie uda się skutecznie połączyć funkcji superpolicjantów oraz oskarżycieli uczestniczących w „kontradyktoryjnej grze” – pisze prokurator. Od dłuższego już czasu uważnie śledzę dyskusję o kształcie „nowego” procesu karnego i związanej z nim konieczności przeprowadzenia reformy prokuratury. W „Na wokandzie” ukazał się cykl felietonów i polemik przedstawicieli mojej profesji. Interesujące jest to, że ścierają się w nich właściwie dwa poglądy, fundamentalnie różne. I sprzeczność ta wydaje się nieusuwalna. Trudno bowiem nie dostrzec dysonansu pomiędzy stanowiskiem przedstawicieli Prokuratury Generalnej, a głosem prokuratorów „liniowych”, którzy na co dzień prowadzą postępowania przygotowawcze i oskarżają przed sądami. Tyle, że nie od dziś wiadomo, że punkt widzenia zależy od

Rada Polityki Karnej

44. FKW_0003

Cele polityki karnej państwa powinien ustalać organ złożony z przedstawicieli władz wykonawczej i ustawodawczej, Prokuratury Generalnej, także czynnika eksperckiego i społecznego. Pozwoli to wyeliminować plagę akcyjnych, nieskutecznych ingerencji w prawo karne – postuluje profesor Włodzimierz Wróbel. Polityka karna, jak należałoby wnioskować z samej nazwy, to rodzaj polityki mający za swój przedmiot wykorzystanie sankcji karnych do realizacji określonych celów społecznych. Celami tymi są: zapobieganie i ograniczanie przestępczości oraz minimalizowanie skutków przestępstw. Polityka karna ma charakter pragmatyczny i bezpośrednio związana jest z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli oraz ochroną interesów i wartości uznanych za cenne dla danej wspólnoty. Oparte jest to na przekonaniu, że stosowanie sankcji karnej może na różne sposoby działać prewencyjnie.