Na wokandzie

W najnowszym numerze

Wydarzenia
Wokanda
Dobre praktyki
Studia i kariera
Opinie
Książki prawnicze
Felieton

Dobre praktyki

Sędzia liniowy

Jak w zegarku

Dla przeciętnego człowieka, w tym nawet dla niektórych adwokatów czy radców prawnych, sędzia uosabia cały sąd. Niewiele osób zdaje sobie sprawę z istnienia personelu, bez którego praca sądu byłaby niemożliwa. 1. Kolejny upalny dzień, sesja z udziałem ławników. Przeszklona, pozbawiona klimatyzacji sala rozpraw jest nagrzana tak, że trudno w niej wytrzymać. Przed kolejną sprawą krótka przerwa, na sali zostaje protokolantka i jedna ławniczka. Upał sięga zenitu. Pani ławnik wpada na pomysł – zdejmuje bluzkę, a pod togą zostawia tylko stanik.
Gabinety i sekretariaty znajdujące się w wydzielonych strefach, służbowe przejścia dostępne tylko dla sędziów i ich obsługi, funkcjonalne pokoje narad, pojemne archiwum oraz parking na 250 samochodów. Nowa siedziba Sądu Okręgowego w Katowicach powstała z myślą o specyficznych potrzebach wymiaru sprawiedliwości. To jeden z największych sądów w kraju, obejmujący swym zasięgiem obszar zamieszkany przez ok. 1,5 mln osób. Do niedawna pracował w warunkach więcej niż skromnych, w trzech znacznie od siebie oddalonych budynkach. Od dwóch lat jego główną siedzibą jest imponujący rozmiarami i monumentalną architekturą obiekt przy ul. Francuskiej 38.
Zgodnie z art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Zakaz ten ma charakter absolutny, bez możliwości legalizacji jego naruszenia, nawet w przypadkach najbardziej wyjątkowych. Nie podlega on derogacji również w sytuacji wojny czy stanu innego zagrożenia publicznego. Powołany artykuł rozróżnia przy tym trzy formy złego traktowania: tortury, jak również nieludzkie lub poniżające traktowanie. Nieludzkie traktowanie to zachowanie, które „było dokonywane z premedytacją, było stosowane przez wiele godzin i spowodowało albo faktyczne uszkodzenie ciała, albo intensywne fizyczne i psychiczne cierpienie”. Natomiast traktowanie poniżające to nic innego jak postępowanie, które „miało na celu wywołanie w ofierze uczucia strachu, udręczenia, będącego w stanie poniżyć i upodlić” (obie definicje – wyrok „Kudła przeciwko Polsce”, skarga nr 30210/96, § 92).

Kompetencje miękkie

Autorytet w sali

Prestiż i szacunek, jakimi cieszy się sędzia prowadzący postępowanie, mają kluczowe znaczenie dla właściwego wizerunku wymiaru sprawiedliwości. Choć na autorytet pracuje się przez całe życie, to jednak pewne postawy i sposoby postępowania sprzyjają jego osiągnięciu. Szacunek dla wymiaru sprawiedliwości to jedna z podstawowych psychologicznych potrzeb obywateli. Większość osób stających przed sądem liczy na spotkanie z autorytetem, zaś tradycja dba o to, aby nie przeżyli rozczarowania. Architektura i wyposażenie gmachów sądowych, rytuał obowiązujący w sali rozpraw, strój sędziego – wszystko to przypomina o dostojeństwie urzędu.