Bliżej spółki za złotówkę

Tagi:
rozmowa

fot. arch 4DB

Uelastycznienie struktury majątkowej oraz nowe instrumenty ochrony wierzycieli – Rada Ministrów przyjęła opracowane w MS założenia do projektu reformy spółki z o.o.

Instytucja kapitału zakładowego na przestrzeni lat podlegała zmianom, które – ograniczając stopniowo jego minimalną wysokość – doprowadziły do utraty jego funkcji gwarancyjnej. Zmianom tym nie towarzyszyło utrzymanie odpowiedniego poziomu ochrony wierzycieli spółek z o.o. W efekcie, obecny model struktury majątkowej takich spółek wyczerpał swoje możliwości i wymaga zmian systemowych. Odpowiedzią na to zapotrzebowanie jest projekt założeń ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw, przyjęty 20 maja br. przez Radę Ministrów.

Udziały beznominałowe

Jednym z kluczowych rozwiązań, jakie przewidziano w projekcie, będzie możliwość emitowania przez spółkę udziałów pozbawionych wartości nominalnej (tzw. udziałów beznominałowych) – jako alternatywa dla tradycyjnego modelu spółki z o.o. opartego na kapitale zakładowym podzielonym na udziały o określonej wartości nominalnej.

Wkłady na pokrycie udziałów beznominałowych zasilą nowy rodzaj kapitału podstawowego spółki, jakim będzie kapitał udziałowy. Ponadto, dopuszczony zostanie model mieszany, w którym spółka będzie mogła posiadać zarówno kapitał zakładowy, jak i kapitał udziałowy, oraz model tradycyjny (obecny). Model mieszany możliwy będzie jednak do zastosowania tylko w tych spółkach, w których udziały nominałowe mają równą wartość. Ograniczenie to wynika z faktu, że z udziałami beznominałowymi związane będą takie same prawa i obowiązki, jak z udziałami o wartości nominalnej, a w spółce, w której ustanowiony zostanie choćby jeden udział beznominałowy, miernikiem zakresu uprawnień korporacyjnych będzie stosunek liczby posiadanych przez danego wspólnika udziałów do liczby wszystkich udziałów w spółce.

Decyzja w zakresie wyboru modelu majątkowego będzie należała do wspólników. Możliwość tworzenia w spółce udziałów beznominałowych okaże się rozwiązaniem szczególnie przydatnym dla spółek wymagających restrukturyzacji. W obecnym stanie prawnym proces dokapitalizowania takiej spółki przez nowego inwestora utrudnia zakaz obejmowania udziałów po cenie niższej od wartości nominalnej – spółka, chcąc sprzedać udziały, musi zmniejszyć ich wartość, co okazuje się niemożliwe, jeżeli udziały opiewają na minimalną wartość nominalną. Tymczasem proponowane rozwiązania umożliwią spółce szybką emisję nowych udziałów po cenie rynkowej, bez potrzeby przeprowadzania kosztownych i czasochłonnych procedur obniżenia nominału udziałowego i konwokacji wierzycieli.

Większa ochrona

Kolejne założenie dotyczy nadania instytucji kapitału zakładowego charakteru fakultatywnego i zniesienia minimum kapitałowego w spółce z o.o. Kapitał zakładowy utrzymywany na obecnie wymaganym minimalnym poziomie 5 tys. zł nie pełni funkcji gwarancyjnej. Jednocześnie nie jest możliwe ustalenie takiego poziomu minimalnego tego kapitału, który by taką rolę pełnił, nie stanowiąc przy tym bariery dla podejmowania działalności gospodarczej w formie spółki z o.o. W projekcie przyjęto więc, że to wspólnicy, a nie ustawodawca, kierując się skalą i rodzajem prowadzonej działalności, powinni decydować o wyposażeniu spółki w kapitał zakładowy oraz o jego wysokości. Dla celów rachunkowości minimalna wysokość kapitału zakładowego spółki z o.o., jeżeli zostanie on ustanowiony, będzie określona na poziomie 1 zł.

Odpowiednikiem rozwiązań prowadzących do uelastycznienia reżimu kapitałowego jest wprowadzenie odpowiednich instrumentów ochrony interesów wierzycieli – testu wypłacalności oraz obowiązku gromadzenia kapitału zapasowego. Obie te instytucje znajdą zastosowanie do wszystkich spółek z o.o., niezależnie od wybranego modelu kapitałowego. Pierwsza polegać będzie na poprzedzeniu każdej wypłaty na rzecz wspólników pod tytułem korporacyjnym oceną wypłacalności spółki i złożeniem przez zarząd oświadczenia, że spełnienie świadczenia nie doprowadzi do utraty przez spółkę zdolności do wykonywania zobowiązań w toku zwykłej działalności na przestrzeni roku. Drugi z projektowanych instrumentów będzie nakładał na spółki obowiązek tworzenia rezerwy w postaci kapitału zapasowego z przeznaczeniem na pokrycie przyszłych strat spółki. Minimalna wysokość tego kapitału będzie wynosić 5 proc. sumy zobowiązań spółki, jednak nie mniej niż 50 tys. zł. Będzie to zatem fundusz ściśle powiązany z poziomem zadłużenia spółki, który stworzy bardziej skuteczne zabezpieczenie niż dzisiejsza instytucja kapitału zakładowego. Spółka będzie zobowiązana tworzyć rezerwę w postaci kapitału zapasowego wyłącznie pod warunkiem osiągnięcia zysku, a minimalny odpis na kapitał zapasowy będzie wynosić 1/10 tego zysku.

Zmiany w rejestrach

Kolejnym zasadniczym obszarem nowych regulacji będą ułatwienia w podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej w postaci niektórych spółek osobowych oraz spółki z o.o. W tym zakresie proponuje się m. in. wprowadzenie możliwości zawiązania spółki jawnej i spółki komandytowej poprzez wykorzystanie wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym. Możliwe będzie także dokonywanie zmian w umowach spółki jawnej i spółki komandytowej oraz spółki z o.o. i ich rejestracji, a także rozwiązanie spółki z wykorzystaniem wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym. Planowane są również zmiany, które umożliwią sądom rejestrowym bardziej efektywne egzekwowanie od podmiotów wpisanych do KRS obowiązku składania sprawozdań finansowych.