Pomoc pokrzywdzonym: doświadczenia międzynarodowe

Tagi:

4. IMG_0142_fmtKonferencja „Victim Support Europe”, której gospodarzem w tym roku była Polska, zgromadziła ok. 200 przedstawicieli organizacji pozarządowych z 22 krajów. Współorganizatorem spotkania było Ministerstwo Sprawiedliwości.

Konferencja odbyła się w dniach 14-17 maja br. w Warszawie. Uczestnicy, głównie z Europy, Ameryki Północnej i Afryki, mogli wybrać spośród 18 sesji plenarnych i prezentacji poświęconych różnorodnej tematyce – od ochrony dzieci przed przemocą, przez implementację dyrektyw Unii Europejskiej i przyszłość praw ofiar przestępstw w krajach europejskich, aż po mediację jako instytucję korzystną dla pokrzywdzonych. Organizatorzy tegorocznej konferencji szczególny nacisk położyli na aspekt praktyczny rozwiązywania przeszkód w świadczeniu pomocy ofiarom przestępstw.

– Istnieje wielka potrzeba wymiany doświadczeń międzypaństwowych. Systemy pomocowe w  różnych państwach oraz zakres ochrony ofiar różnią się od siebie, dlatego rolą Komisji Europejskiej jest doprowadzenie do wdrożenia wspólnych standardów – mówił Oliver Tella, przedstawiciel Komisji Europejskiej.

Konferencję zainaugurowało wystąpienie ministra Marka Biernackiego, który ogłosił podjęcie decyzji o powołaniu nowego składu Rady ds. Pokrzywdzonych Przestępstwem, działającej przy Ministrze Sprawiedliwości. Do prac Rady zaproszono przedstawicieli innych resortów, ekspertów instytucji publicznych oraz organizacji pozarządowych. Ich udział w pracach Rady będzie gwarantem opracowywania efektywnych rozwiązań na rzecz pokrzywdzonych.

Jak podkreślał minister, pomoc pokrzywdzonym pozostaje jednym z priorytetów resortu sprawiedliwości. Wyliczał inicjatywy już wdrożone (np. przepisy dotyczące „przyjaznych przesłuchań” pokrzywdzonych, w szczególności dzieci), jak i te, nad którymi prowadzone są prace. – Obecnie przygotowujemy bardzo potrzebną ustawę o ochronie świadków, dla których udział w procedurach prawnych wiąże się niejednokrotnie z zagrożeniem ze strony sprawców przestępstw – mówił Biernacki.

Polska perspektywa

Jednym z tematów konferencji była problematyka wdrażania unijnych norm ochrony pokrzywdzonych. – Niezwykle doceniam potrzebne i skuteczne działania wprowadzające dyrektywę europejską ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw. Zobligowanie ustawodawstw krajowych do pełnego wprowadzenia jej przepisów w życie stanowi najistotniejszy obecnie krok do poprawy pozycji pokrzywdzonych w państwach członkowskich – mówił podczas swojego wystąpienia wiceminister sprawiedliwości Wojciech Węgrzyn.

Spotkanie było okazją do oceny systemu wsparcia pokrzywdzonych funkcjonującego w Polsce. Jak szacuje Tomasz Piechowiak, przewodniczący związku „Subvenia Victima” zrzeszającego utworzone przez Ministerstwo Sprawiedliwości Ośrodki Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem, system uległ poprawie w ciągu ostatnich lat. – Obecnie mamy 31 organizacji świadczących pomoc pokrzywdzonym za pośrednictwem państwowego funduszu, do którego trafiają nawiązki od sprawców przestępstw. Ich liczba podwoiła się od czasu powołania w 2009 r. ogólnopolskiej sieci ośrodków pomocy pokrzywdzonym. Nasza sieć to kompleksowe rozwiązanie, jestem przekonany, że możemy stanowić przykład dla innych krajów – mówił.

Praktyka świadczenia pomocy

Konferencja „Victim Support Europe” adresowana była do ekspertów tworzących publiczne systemy pomocowe, m.in. z Agencji Praw Podstawowych UE, Parlamentu Europejskiego, ministerstw sprawiedliwości krajów członkowskich, a także do profesjonalistów na co dzień zajmujących się bezpośrednim wsparciem ofiar przestępstw. Takie doroczne spotkania każdorazowo obejmują inny aspekt pomocy pokrzywdzonym oraz odbywają się w innym mieście. Jak zapewniał McKenna, tegoroczną konferencję zorganizowano w Warszawie ze względu na docenienie podejmowanych w Polsce działań pomocowych, a także fakt, że tematyka wsparcia pokrzywdzonych stanowiła jeden z priorytetów niedawnej prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej.