Ministrowie o świadkach

Obrady

Fot. Piotr Potrebka

W tym roku gospodarzem spotkania ministrów sprawiedliwości państw Grupy Wyszehradzkiej była Polska. Szefowie i przedstawiciele resortów debatowali o możliwościach zwiększania ochrony świadków występujących w procesach sądowych, projekcie powołania Prokuratury Europejskiej oraz wspólnym Europejskim Prawie Sprzedaży.

Obrady zorganizowano 13-14 czerwca br. w Rzeszowie. Obok gospodarza spotkania, ministra Marka Biernackiego, uczestniczył w nich wicepremier oraz minister sprawiedliwości i administracji Węgier Tibor Navracsics, wiceminister sprawiedliwości Słowacji Monika Jankovska, dyrektor departamentu prawa karnego w ministerstwie sprawiedliwości Czech Jakub Pastuszek, a także – gościnnie – wiceminister sprawiedliwości Chorwacji Sandra Artukovic Kunst.

– Według ostatnich szacunków, 90 proc. wszystkich dowodów w postępowaniu karnym w Polsce pochodzi od źródeł osobowych. Tymczasem, w praktyce, świadkowie często postrzegani są przez sąd jako zło konieczne, zaś ich pozycja procesowa jest zdecydowanie gorsza niż stron postępowania. Nie mogą liczyć na pomoc profesjonalnego pełnomocnika lub obrońcy, a są przecież obiektem intensywnego, a często wręcz agresywnego przesłuchania, zarówno ze strony oskarżycieli, jak i oskarżonych i ich obrońców – mówił podczas spotkania minister Marek Biernacki, którego jednym z priorytetów jest wdrożenie rozwiązań poszerzających prawa i gwarancje procesowe świadków.

Podczas dyskusji ministrowie zgodzili się co do konieczności wzmacniania pozycji procesowej zeznających, szczególnie w procesach karnych. Debatowano również o wywołującym kontrowersje w państwach członkowskich pomyśle powołania instytucji Prokuratury Europejskiej (urząd miałby zajmować się głównie ściganiem przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej, a więc związanych z cłami i podatkiem VAT) oraz zaawansowanych pracach nad wdrożeniem Europejskiego Prawa Sprzedaży (wprowadzi ono opcjonalne do rozwiązań krajowych, wspólne zasady e-handlu obowiązujące na terytorium całej UE).

Spotkanie odbyło się w reprezentacyjnych salach Zamku Lubomirskich w Rzeszowie, który jest siedzibą rzeszowskiego Sądu Okręgowego. Zamek wzniesiono w początkach XVII w. Po jego odkupieniu na początku XIX w. przez władze austriackie zlokalizowano w nim sąd i więzienie. Od 1981 r. zamek pełni funkcje wyłącznie sądowe.

– Spotkania w gronie ministrów państw Grupy Wyszehradzkiej mają głęboki sens. Polaków z Węgrami, Czechami i Słowakami łączy bliskość granic, wspólna historia i wiele rozwiązań ustrojowych. Warto zatem wymieniać się w tym gronie także obserwacjami odnośnie reform wymiaru sprawiedliwości. Nasi partnerzy są żywo zainteresowani choćby doświadczeniami Polski z wdrażania i funkcjonowania Systemu Dozoru Elektronicznego, a także wprowadzania zaawansowanych technologii komunikacji elektronicznej do procedur sądowych – mówił uczestniczący w spotkaniu Wojciech Węgrzyn, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości.