Budżet sądownictwa: optymizm w kryzysie

Sąd Rejonowy w Grójcu

Mimo trwającego spowolnienia gospodarczego, z roku na rok poziom wydatków w sądownictwie powszechnym rośnie. Tak będzie również w 2013 r. Zgodnie z planem budżetu, ponad połowę dodatkowych nakładów na wymiar sprawiedliwości pochłonie ustawowa rewaloryzacja wynagrodzeń sędziów i referendarzy. Projekt budżetu państwa na 2013 r. jest kolejnym planem finansowym sporządzonym w obliczu kryzysu ekonomicznego i związanych z tym ograniczeń po stronie wydatkowej. Wspomniane uwarunkowania determinują również kształt projektu planu wydatków sądownictwa powszechnego. Podobnie jak cały projekt budżetu państwa, został on opracowany z uwzględnieniem zasady zamrożenia wydatków na wynagrodzenia (na poziomie ustawy budżetowej na 2012 r., wyjątkiem są tu wynagrodzenia sędziów i

Tagi: , , , ,

Kaganiec i kłamca

Jacek Dubois

Żyjemy w czasach zdominowanych przez informacje, gdy fałszywe pomówienie staje się po wielokroć dotkliwsze niż doraźna szkoda finansowa. Dlatego prawo karne, nie tłumiąc prawa do wypowiedzi i krytyki, winno zmuszać do milczenia kłamców oraz speców od czarnego public relations. Wyobraźmy sobie, że złodziej rozbija bankomat i kradnie z niego 20 tys. zł. Jakie będą konsekwencje dla banku? Następnego dnia bankomat zostanie zreperowany, obroty istotnie nie spadną, wizerunek banku na tym nie ucierpi. Po kilku tygodniach firma ubezpieczeniowa wypłaci odszkodowanie i w konsekwencji pokrzywdzony nie odczuje skutków przestępstwa. Jeśli sprawcę uda się złapać, zostanie oskarżony o kradzież z włamaniem i w

Tagi: ,

Doing Business 2013: sukces polskich sądów

Logo raportu Doing Business

Najnowszy raport „Doing Business” wskazuje, że Polska jest światowym liderem reform w obszarach warunkujących prowadzenie działalności gospodarczej, w tym reform w wymiarze sprawiedliwości. To efekt dostrzeżenia przez Bank Światowy realnych zmian zachodzących w sądownictwie. W tegorocznej edycji „Doing Business” Polska awansowała o siedem pozycji, na 55. miejsce na liście krajów przyjaznych biznesowi (ze wszystkich 185 krajów). Oznacza to największy skok wśród wszystkich badanych państw. Po wielu latach reform w wymiarze sprawiedliwości, metodolodzy Banku Światowego, w oparciu o wyniki z ankiet wypełnianych przez respondentów, zauważyli pozytywny wpływ zachodzących zmian na gospodarkę. Warto podkreślić, że wskaźniki, w których zauważono największą poprawę, leżą

Tagi: , , ,

Sąd na telefon

Teresa Romer

Ostatnie wydarzenia w sądzie w Gdańsku przywołały ponure wspomnienia „słusznie minionej przeszłości”. Wywołały też refleksję nad tym, iż nie możemy z całą pewnością przyjąć, że niewłaściwy telefon od „właściwej” osoby dotyczący konkretnej sprawy to problem miniony całkowicie i raz na zawsze. Truizmem jest stwierdzenie, że „sprawiedliwości na telefon” i „wymierzanie sprawiedliwości” wykluczają się nawzajem. „Sprawiedliwość na telefon” jest zaprzeczeniem etyki sędziowskiej i samej sprawiedliwości. „Historia gdańska” wywołała u mnie nienajlepsze wspomnienia. Wkrótce po wejściu w życie kodeksu pracy, już w 1976 r., i ta dziedzina prawa nabrała politycznego charakteru. Pierwsze strajki (słowo „strajk” oficjalnie wówczas nie funkcjonowało) zaczęły się w

Tagi: , ,

„Zawiasy”. Potrzeba reform czy opamiętania?

Cezary Kąkol - prokurator Prokuratury Rejonowej w Żarach

Coraz częściej dyskutujemy nad sensem i skutecznością warunkowego zawieszenia wykonania kary. Faktem jest, że sądy i prokuratorzy nagminnie sięgają po ten środek probacyjny. Warto tymczasem stosować również inne rodzaje kar, szczególnie te o charakterze finansowym bądź wychowawczym – pisze prokurator Cezary Kąkol. Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości za 2011 r., warunkowo zawieszanych jest prawie 57 proc. wszystkich wymierzanych przez sądy kar – w większości kar pozbawienia wolności. Na ponad 416 tys. skazań w sądach rejonowych w I instancji, kary bezwzględnego pozbawienia wolności stanowiły niewiele ponad 9 proc. Z kolei kara ograniczenia wolności została orzeczona w blisko 12 proc., a grzywna samoistna

Tagi: , , ,

Temida w aferach medialnych

Jolanta Machura-Szczęsna - sędzią Sądu Rejonowego w Gliwicach

Prasa, w poszukiwaniu sensacji, formułuje niesprawiedliwe, nierzetelne oceny kondycji wymiaru sprawiedliwości. Wtórują jej politycy, grając wizerunkiem „złych sędziów”. A sami sędziowie? Urażeni, milczą wyniośle. Ze szkodą dla państwa i prawa – pisze sędzia Jolanta Machura-Szczęsna. Niedawno przez media przetoczyły się kolejne „skandale” z wymiarem sprawiedliwości w tle. Głośna była sprawa „Amber Gold” i późniejsza rozmowa telefoniczna prezesa gdańskiego sądu z dziennikarzem podającym się za pracownika kancelarii premiera. Głośna też była tragiczna historia dzieci odebranych przez Sąd w Pucku i umieszczonych w patologicznej rodzinie zastępczej, również kontrowersyjne wyroki w sprawie stadionowych „pływaków” czy afera z aresztowaniem matki małoletnich dzieci za niezapłaconą

Tagi: , ,

Sąd od strony publiczności

Temida przyjazna obywatelom

Tomy prac naukowych, debaty, polityczne projekty, nowelizacje przepisów prawa, komentarze, szkolenia… O tym, jak odbudować autorytet wymiaru sprawiedliwości, powiedziano już wszystko. Raport podsumowujący kolejny Obywatelski Monitoring Sądów Rejonowych i Okręgowych wskazuje sposoby najprostsze i niejednokrotnie najbardziej skuteczne. Obserwacji funkcjonowania sądów dokonało między lipcem 2011 r. a lipcem 2012 r. ponad 500 studentów, wolontariuszy fundacji Court Watch Polska. To już druga edycja projektu, który z roku na rok poszerza swój zasięg. Obywatelski Monitoring Sądów jest największym w Polsce projektem badawczym poświęconym kwestii postrzegania wymiaru sprawiedliwości przez tzw. laików. Wolontariusze odwiedzili 113 sądów rejonowych i okręgowych, spędzając w nich wiele godzin na

Tagi: , , ,

Sąd pod znakiem IT

prof. Jacek Gołaczyński - Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości

Elektroniczne postępowanie upominawcze, w sposób nieuzasadniony krytykowane dziś w relacjach prasowych, odmieniło wizerunek polskiej Temidy. Pokazało, że sąd przyszłości to sąd sprawny, ograniczający czasochłonność procedur, otwarty na nowoczesne metody wymiany informacji – pisze prof. Jacek Gołaczyński, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Dla polskiego wymiaru sprawiedliwości nie ma innej drogi niż informatyzacja. We współczesnym świecie nie da się już funkcjonować nie korzystając z rozwiązań, jakie daje nam technologia cyfrowa. Zmierzch ery papieru i rozwój cywilizacyjny oparty na elektronicznej wymianie informacji w czasie rzeczywistym są faktem także w naszym kraju. Często jestem proszony o to, by – charakteryzując zakres rewolucji technologicznej dokonującej

Tagi: , , , ,

Likwidacja? Reorganizacja? Konsolidacja?

Reorganizacja sądów

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych, począwszy od 1 stycznia 2013 r. 79 sądów przekształcono w wydziały zamiejscowe sądów większych. To oparta na rzetelnych analizach, najbardziej doniosła od lat zmiana strukturalna w wymiarze sprawiedliwości. Podobne reformy przeprowadziły także inne państwa europejskie. Minister Sprawiedliwości 5 października 2012 r. podpisał rozporządzenie w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych. Podstawą tej reformy są prowadzone od lat w Ministerstwie badania związane z obciążeniem pracą poszczególnych sądów. Koncepcja reorganizacji siatki sądów rejonowych w Polsce to wynik analizy relacji obciążenia pracą i liczby etatów sędziowskich w poszczególnych jednostkach. Prowadzone w MS prace

Tagi: , , ,

Menadżer w sądzie

Dyrektor - manager

Od stycznia 2013 r. dotychczasowi dyrektorzy i kierownicy finansowi sądów zyskają nowe uprawnienia. W pełni zajmą się zarządzaniem kadrą administracyjną, prezesom zaś pozostanie nadzór nad działalnością orzeczniczą sądów. Reforma ma poprawić efektywność wymiaru sprawiedliwości, jednak sędziowie obawiają się zmian. Czy słusznie? System menadżerski w sądach powszechnych wprowadza nowelizacja ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, uchwalona w sierpniu 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 203 poz. 1192). A dokładniej jej ostatni akord – wejście w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. przepisów na nowo określających kompetencje dyrektorów sądów. Samo hasło może brzmi rewolucyjnie, bo menadżerowie jak dotąd byli

Tagi: , , , ,

Ile wolności, tyle odpowiedzialności

prof. Andrzej Zoll - przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego

O kondycji państwa prawa po ćwierćwieczu transformacji, wyzwaniach polityki karnej oraz przyszłości czekającej młodych adeptów prawa – wywiad z prof. Andrzejem Zollem, przewodniczącym Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. – Państwo, racja stanu, dobro wspólne. To kategorie ważne? – Oczywiście. Bez działania w myśl dobra wspólnego funkcjonowanie społeczeństwa, także samych jednostek, byłoby niemożliwe. – Ależ Panie Profesorze, żyjemy w czasach ponowoczesnych. Dziś ważna jest indywidualna korzyść. – Jestem pewny, że to moda przejściowa. – Współtworzył Profesor kluczowe instytucje państwa prawa w Polsce, dając się poznać jako rzecznik działań na rzecz dobra wspólnego. Jednocześnie nigdy nie pełnił Pan funkcji politycznych… – Oferty polityczne

Tagi: , , , , , , ,

Między deregulacją a lepszą legislacją

Deregulacja legislacyjna

Na deregulację dostępu do zawodów warto spojrzeć w szerszym kontekście procesu eliminowania z obowiązującego prawa przepisów „zbędnych” oraz ulepszania samych mechanizmów legislacyjnych. W działaniach z zakresu better legislation przodują kraje anglosaskie. W Polsce jaskółką czyniącą wiosnę może stać się prawidłowo stosowana instytucja oceny skutków regulacji. Zjawisko przeregulowania, „inflacji prawa” – rozumiane jako znaczący wzrost liczby przepisów znajdujących się w obrocie prawnym, jak i nowotworzonych w procesie legislacyjnym aktów normatywnych – znane jest od lat w większości krajów OECD. Występuje również w legislacji wspólnotowej. W Polsce zjawisko to ujawniło się wraz z przygotowaniami akcesji do Unii Europejskiej. Od tego czasu liczba

Tagi: , ,

E-kursy dla prawników

E-learning, szkolenia przez internet

Sędziowie, prokuratorzy oraz radcowie prawni mogą, w ramach kształcenia ustawicznego, korzystać z kursów e-learningowych. Kształcenie „na odległość” cenią przede wszystkim za dostosowanie godzin nauki do własnych potrzeb oraz interaktywną formę przyswajania wiedzy. E-learning to inaczej uczenie z wykorzystaniem technologii internetowych. Uczestnik szkolenia, za pomocą komputera z dostępem do Internetu, łączy się z aplikacją, która umożliwia mu wysłuchanie nagranych wykładów, obejrzenie specjalnie przygotowanych slajdów i materiałów audio-wideo oraz rozwiązywanie ćwiczeń sprawdzających stopień zrozumienia materiału. Aplikacja taka monitoruje postępy uczestnika, sprawdza poprawność wykonywanych zadań, a nawet wystawia ocenę za kurs. Uczestnik całe szkolenie może zrealizować przy użyciu własnego laptopa, nawet nie wychodząc

Tagi: , ,

Szkolenia KSSiP – kontynuacje i nowości

Szkolenia w KSSiP z zasady cieszą się dużą popularnością

W 2013 r. budżet Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przeznaczony na kształcenie ustawiczne kadr wymiaru sprawiedliwości będzie mniejszy o ponad 60 proc. w stosunku do roku poprzedniego. Ograniczenia finansowe oznaczają mniejszą liczbę miejsc na szkoleniach. W harmonogramie szkoleń KSSiP na 2013 r. znalazło się wiele pozycji, które w poprzednich latach cieszyły się dużą popularnością. Ale również sporo nowości – w tym kursy związane z wejściem w życie nowych przepisów, a także wynikające z bieżących potrzeb sędziów i prokuratorów. Liczba wszystkich szkoleń będzie jednak mniejsza niż w latach poprzednich. Powodem nie są cięcia budżetowe, ale zwiększenie kosztów stałych funkcjonowania Szkoły. W

Tagi: , ,

Strasburg a legalność dowodów w postępowaniu

Sala sądowa, dopuszczalność  dowodów w postępowaniu

Czy można przyjąć – zgodnie z zasadą subsydiarności oraz uznaniem sądów krajowych za organy najlepiej umocowane do wydania rzetelnego rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie – że kwestia dopuszczalności dowodu oraz sposobu jego uzyskania mieści się całkowicie poza jurysdykcją ETPCz? Nic bardziej mylnego. Artykuł 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka gwarantuje prawo do rzetelnego procesu, jednak nie formułuje żadnych reguł co do dopuszczalności dowodów – wskazując, iż jest to przede wszystkim materia podlegająca regulacjom krajowym. Nie jest więc rolą Trybunału w Strasburgu ustalanie, co do zasady, czy określony rodzaj dowodu, na przykład uzyskany niezgodnie z prawem krajowym, jest dopuszczalny w konkretnym postępowaniu, czy

Tagi: , , , ,