E-kursy dla prawników

Tagi: , ,
E-learning, szkolenia przez internet

Rys. Łukasz Jagielski

Sędziowie, prokuratorzy oraz radcowie prawni mogą, w ramach kształcenia ustawicznego, korzystać z kursów e-learningowych. Kształcenie „na odległość” cenią przede wszystkim za dostosowanie godzin nauki do własnych potrzeb oraz interaktywną formę przyswajania wiedzy.

E-learning to inaczej uczenie z wykorzystaniem technologii internetowych. Uczestnik szkolenia, za pomocą komputera z dostępem do Internetu, łączy się z aplikacją, która umożliwia mu wysłuchanie nagranych wykładów, obejrzenie specjalnie przygotowanych slajdów i materiałów audio-wideo oraz rozwiązywanie ćwiczeń sprawdzających stopień zrozumienia materiału. Aplikacja taka monitoruje postępy uczestnika, sprawdza poprawność wykonywanych zadań, a nawet wystawia ocenę za kurs. Uczestnik całe szkolenie może zrealizować przy użyciu własnego laptopa, nawet nie wychodząc z domu. Sam decyduje o czasie szkolenia oraz tempie nauki. Dodatkowo może na bieżąco monitorować swoje postępy.

Pierwszą grupą zawodową wśród prawników, która mogła przekonać się o zaletach metody e-learningowej, byli sędziowie i prokuratorzy. Platforma Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury została uruchomiona w pierwszej połowie 2011 r. Blisko rok później, w marcu 2012 r., możliwość szkolenia przez Internet zyskali także członkowie samorządu radcowskiego (to drugi samorząd w Europie, który – tuż po Danii – uruchomił taką platformę). Także polska palestra w regulaminie doskonalenia zawodowego dopuszcza formę szkoleń przez Internet. Naczelna Rada Adwokacka nie planuje jednak na razie tworzyć własnej platformy. Mówi się raczej o korzystaniu z usług firm zewnętrznych.

Firmy szkoleniowe działające na wolnym rynku już zapowiadają uruchomienie podobnych szkoleń. Wygląda na to, że będą one zyskiwać na znaczeniu. Uczestnicy doceniają je przede wszystkim za wyjątkowo przystępną formę materiałów, które są bardziej urozmaicone niż tradycyjne wykłady.

Mniej monotonii, więcej wideo

W wirtualnej rzeczywistości króluje dźwięk i obraz, dlatego materiały do nauki na platformie e-learningowej są prezentowane w formie wideo, audio, schematów oraz krótkich tekstów. – Zróżnicowanie formy, w jakiej przekazywana jest wiedza, to niewątpliwa zaleta szkoleń on-line. Dzięki temu uczestnik nie nudzi się i może w bardziej efektywny sposób zapamiętywać informacje – mówi Agnieszka Adamowicz, prokurator z Lublina, która w 2010 r. uczestniczyła w czterech szkoleniach organizowanych na platformie KSSiP: dwóch z zakresu rozwijania tzw. umiejętności miękkich, jednego „tematycznego” (kurs pt. „Wypadki drogowe – problematyka postępowania przygotowawczego i sądowego”) oraz kursu językowego z zakresu prawniczego angielskiego.

Dostęp do materiałów do nauki w formie e-learningu uzyskuje się po zarejestrowaniu na odpowiedniej platformie. Radcowie przy rejestracji muszą podać numer wpisu na listę radców prawnych oraz numer telefonu komórkowego, na który następnie wysyłane jest indywidualne hasło umożliwiające korzystanie z platformy. Cała procedura zajmuje nie więcej niż 10 minut. W przypadku szkoleń KSSiP proces rejestracji jest bardziej skomplikowany. – Po wstępnej rejestracji drogą elektroniczną Krajowa Szkoła pocztą wysyła dokumenty do przyszłego uczestnika szkoleń, które następnie muszą zostać odesłane do szkoły. Dopiero po weryfikacji osoby uczestnika uzyskuje on dostęp do platformy – tłumaczy sędzia Adam Czerwiński, zastępca Dyrektora KSSiP. Szkolenia na platformie KSSiP zostały przygotowane dla sześciu grup odbiorców: sędziów, prokuratorów, referendarzy sądowych, asystentów sędziów, aplikantów oraz urzędników.

KSSiP na odległość

Oferta szkoleń e-learningowych Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (www.e-learning.kssip.gov.pl) obejmuje łącznie 16 rodzajów kursów.

Szkolenia tematyczne: „Alternatywne metody rozwiązywania sporów. Mediacje”, „Komunikacja interpersonalna”, „Sztuka autoprezentacji”, „Wystąpienia publiczne i medialne”, „Komunikacja w mediach”, „Międzynarodowe postępowanie upadłościowe”, „Przestępstwa komputerowe – metodyka prowadzenia postępowań”, „Wypadki drogowe – problematyka postępowania przygotowawczego i sądowego”, „Rachunkowość w prawie gospodarczym”, „Dobre praktyki zarządzania: modernizacja zarządzania jednostkami wymiaru sprawiedliwości”, „Finanse przedsiębiorstw dla sędziów i prokuratorów”, „Nagrywanie rozpraw sądowych”.

Szkolenia językowe: „System prawny w Wielkiej Brytanii: angielski język prawniczy na poziomie A2”, „The UK Legal System: English for lawyers – level B2”, „System prawny we Francji: francuski język prawniczy na poziomie A2”, „System prawny w Niemczech: niemiecki język prawniczy na poziomie A2”.

Elastycznie i oszczędnie

KSSiP w ofercie ma 16 e-szkoleń: część z nich dotyczący rozwijania tzw. kompetencji miękkich (np. „Komunikacja w mediach”), część to typowe szkolenia merytoryczne (np. „Rachunkowość w prawie gospodarczym”), zaś pozostałe to kursy językowe (z zakresu języka angielskiego, francuskiego oraz niemieckiego). Z kolei radcowie prawni mają do wyboru pięć szkoleń – dotyczących wykorzystania portali społecznościowych w pracy, konstruowania skargi kasacyjnej, pierwszej rozmowy z klientem, przygotowania do rozprawy arbitrażowej oraz przygotowania do przeprowadzenia mediacji.
Kursy na platformie KSSiP dzielą się na moduły tematyczne, a te – na poszczególne lekcje i tematy. Przestudiowanie jednej lekcji zajmuje ok. 20 minut. Teoretycznie wykonanie całego szkolenia jest możliwe nawet w jeden dzień intensywnej nauki. Jednak większość uczestników realizuje szkolenia modułami – jeden moduł na jeden dzień nauki, wówczas standardowe szkolenie trwa cztery dni. Z kolei realizując jedną lekcję dziennie, cały kurs wykonuje się w dwa tygodnie.

System jest jednak elastyczny, umożliwia dostosowanie czasu odbywania szkoleń do indywidualnych potrzeb. – Nie ma terminów, w których uczestnik jest zobowiązany do zaliczenia lekcji. Jednak w przypadku przerwania szkolenia, po ok. dwóch tygodniach drogą mailową otrzymuje się informację przypominającą o rozpoczętym kursie – mówi prokurator Agnieszka Adamowicz.

Sędzia Adam Czerwiński z KSSiP podkreśla zalety elastycznego czasu realizacji szkoleń. – Można je robić zarówno późno w nocy, jak i wcześnie rano. To ogromna zaleta, zwłaszcza w czasie okresów wzmożonej pracy, a także w sytuacjach, gdy wyjazd na szkolenie poza miejsce zamieszkania jest po prostu niemożliwy, np. w czasie urlopu macierzyńskiego czy zwolnienia lekarskiego.

Udział w szkoleniu internetowym zajmuje średnio czterokrotnie mniej czasu niż uczestnictwo w tradycyjnych wykładach. Oszczędność czasu wynika nie tylko z braku konieczności dojazdu na miejsce nauki, ale również ze zwiększenia efektywności samego kształcenia (osoby korzystające z e-learningu są bardziej skoncentrowane na osiągnięciu celów kursu).

Chat z tutorem

Mimo oszczędności czasu i przystępnej formy materiałów szkoleniowych, organizatorzy oraz kursanci wskazują na podstawowy mankament zajęć prowadzonych przez Internet. Jest nim brak osobistego kontaktu z wykładowcą. – Szczególnie w przypadku szkoleń merytorycznych, których zagadnienia są dosyć skomplikowane, może przydać się pomoc praktyka – zauważa Agnieszka Adamowicz.

Da się temu zaradzić. W 2011 r., kiedy platforma KSSiP była finansowana ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, uczestnicy szkoleń za pomocą chatu mogli kontaktować się z autorami kursów, którymi są eksperci prowadzący również wykłady tradycyjne. Uruchomiono infolinię, za pomocą której udzielano wszelkich wskazówek technicznych na temat działania platformy. Wraz z zakończeniem finansowania projektu ze środków unijnych (od początku 2012 r. platforma e-learningowa funkcjonuje dzięki dotacji budżetowej), trzeba było z tych funkcjonalności zrezygnować. Również platforma radców nie zapewnia kontaktu z autorami szkoleń czy pomocy infolinii. Nie jest jednak wykluczone, że w przyszłości uda się zebrać fundusze na wdrożenie takich udogodnień.

Chociaż organizatorzy szkoleń na odległość nie mają wpływu na poziom zaangażowania uczestników w naukę, to mają sposoby na sprawdzenie stopnia przyswojenia przekazanej wiedzy. Korzystając z kursu na platformie KSSiP trzeba do jego ukończenia zebrać określoną liczbę punktów z testów sprawdzających wiedzę kursanta po każdym module.

Również szkolenia na platformie radców kończą się testami, mają one jednak wyłącznie charakter informacyjny dla uczestników. Więcej zaangażowania od kursantów wymaga Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie, która zrzeszonym prawnikom oferuje dostęp do 13 wykładów multimedialnych (tzw. webinariów) publikowanych w systemie informatycznym izby. Każde z nagrań zakończone jest testem składającym się z 10 pytań – by zaliczyć wykład, trzeba poprawnie odpowiedzieć na co najmniej sześć z nich.

Certyfikat ukończenia szkolenia na wszystkich platformach generowany jest automatycznie, drogą elektroniczną. Radcowie dodatkowo uwierzytelniają go w Okręgowej Izbie Radców Prawnych.

Portal e-learningowy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury

Fot. Archiwum

Internet obok szkoleń tradycyjnych

W kształceniu e-learningowym KSSiP w 2011 r. uczestniczyło ponad 10 tys. sędziów, prokuratorów, referendarzy, asystentów sędziów, aplikantów oraz urzędników. W okresie finansowania platformy ze środków UE wystawiono ponad 7 tys. certyfikatów ukończenia szkoleń. Od 1 stycznia do 30 czerwca 2012 zostały przeszkolone kolejne 1782 osoby.

Spadek liczby uczestników w 2012 r. nie oznacza jednak, że idea szkoleń na odległość upada. – To normalne, że w przypadku szkoleń internetowych na początku spotykamy się z falą zachwytu, a po pewnym czasie zainteresowanie spada i liczba uczestników stabilizuje się – tłumaczy sędzia Adam Czerwiński z KSSiP. – Będziemy inwestować w tę formę edukacji. W realizowanym obecnie projekcie „Edukacja w dziedzinie zarządzania czasem i kosztami postępowań sądowych – case management” zaplanowano obsługę istniejącej platformy e-learningowej oraz przygotowanie nowych szkoleń. Obecnie nie jest możliwa rejestracja nowych użytkowników tej platformy – zostanie ona odblokowana wraz z uruchomieniem nowych kursów w 2013 r.

Prawnicy doceniają zalety kształcenia e-learningowego, choć równie wysoko cenią tradycyjną formę nauki, umożliwiającą osobisty kontakt z wykładowcami. Z kolei twórcy platform e-learningowych podkreślają, że kursy internetowe należy traktować jako uzupełnienie, a nie główną formę szkolenia ustawicznego. Niektóre tematy, zwłaszcza dotyczące szkoleń merytorycznych z określonych dziedzin prawa, trudno jest bowiem przedstawić w formie interaktywnej. Najbardziej nadają się do tego szkolenia językowe oraz z zakresu tzw. kompetencji miękkich. Opinię tę potwierdzają statystyki, na platformie KSSiP największą popularnością cieszą się szkolenia z zakresu autoprezentacji i wizerunku.

Chociaż nikt jeszcze nie zwiastuje „nowej ery” w edukacji prawników, to oferta e-szkoleń będzie coraz większa. Z punktu widzenia uczestników – są wygodne i ciekawe. Z punktu widzenia organizatorów – po prostu tańsze niż szkolenia tradycyjne.