Profesjonaliści o pomocy najmłodszym pokrzywdzonym

Tagi: , ,
Wręczenie certyfikatów przyjaznych pokoi przesłuchań

Fot. FDN / Robert Makowski

Jubileuszowa, dziesiąta konferencja „Pomoc dzieciom – ofiarom przestępstw” była okazją do wymiany doświadczeń między sędziami, prokuratorami, biegłymi psychologami oraz kuratorami pracującymi z pokrzywdzonymi nieletnimi.

Konferencja, organizowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości, Urząd Miasta Stołecznego Warszawy oraz Fundację Dzieci Niczyje, odbyła się w dniach 21-22 października 2013 r. w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Tak jak w poprzednich latach, jej tematem przewodnim była pomoc dzieciom, które doświadczyły różnych form przemocy i wykorzystywania, a także ochrona praw dzieci uczestniczących w procedurach prawnych.

Tradycyjnie, program konferencji przewidywał sesje plenarne, wykłady i warsztaty w mniejszych grupach. Ta konferencja bowiem kładzie szczególny nacisk na praktyczne przygotowanie osób mających kontakt z pokrzywdzonymi dziećmi do ich ochrony i udzielania pomocy.

Kolejne przyjazne pokoje

W pierwszym dniu konferencji wręczone zostały kolejne certyfikaty przyjaznych pokoi przesłuchań – jest ich już 77. Certyfikaty otrzymały: Sąd Rejonowy w Goleniowie, Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i Wilda, Sąd Rejonowy w Wyszkowie, Sąd Rejonowy w Łomży, Sąd Rejonowy w Białymstoku, Sąd Okręgowy w Opolu, Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Gryfinie, Sąd Rejonowy w Lipnie Wydziały Zamiejscowe w Rypinie, Centrum Medyczne VOLTA w Warszawie, Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno-Konsultacyjny w Chełmie.

Po sesji inauguracyjnej poświęconej polityce ochrony praw dzieci, odbyły się trzy sesje plenarne „Dziecko w sądzie – podmiotowość dzieci uczestniczących w sprawach rodzinnych” prof. Nikolasa Crichtona z Wielkiej Brytanii, „Jak rozmawiać z dzieckiem o jego traumatycznych doświadczeniach” prof. Bengt Soderstrom ze Szwecji oraz „Kiedy dzieci krzywdzą dzieci – przekraczanie granic seksualnych między dziećmi” prof. Lucyny Wrońskiej z Niemiec.

Dziesięć popołudniowych sesji równoległych skierowanych było m.in. do sędziów, prokuratorów i biegłych psychologów, członków zespołów interdyscyplinarnych i osób pracujących z dziećmi – ofiarami przemocy i wykorzystywania seksualnego.

W trakcie pierwszego dnia poruszony został problem opiekuna/kuratora małoletniego pokrzywdzonego w toku postępowania karnego. Uczestnicy konferencji zastanawiali się, czy właściwym rozwiązaniem kwestii reprezentacji takiego małoletniego nie byłoby ustanawianie dla niego kuratora – osoby o wykształceniu prawniczym, przez sąd karny właściwy do rozpoznania sprawy, nie zaś przez sąd rodzinny.

Pierwszy dzień konferencji zakończył się projekcją filmu „Pożegnanie z niewinnością” Davida Schwimmera, w którym 14-letnia Annie poznaje na czacie dwa lata starszego Charliego. Czy aby tylko dwa lata starszego? Film opowiada o tragicznych konsekwencjach, jakie przynosi jej spotkanie z Charliem.

Sztuka pytania i słuchania

Dzień drugi konferencji to trzy sesje plenarne: „Ile jest w Polsce krzywdzonych dzieci?”, „Dziecko – ofiara wykorzystywania seksualnego”, „Dziecko jako ofiara manipulacji i oszustwa konsumenckiego”, a także dziesięć sesji równoległych.

Dla sędziów, prokuratorów i kuratorów sądowych najciekawsze były sesje poświęcone ochronie prawnej dzieci. Jedną z najbardziej wartościowych była sesja poświęcona przesłuchiwaniu małoletnich świadków „Mniej pytań, więcej odpowiedzi – rekomendacje dla osób przesłuchujących dzieci”, oparta na ubiegłorocznym wykładzie prof. Thomasa D. Lyona ze Stanów Zjednoczonych.

Sędziowie i prokuratorzy zgromadzeni licznie w sali plenarnej mogli zapoznać się z modelowymi instrukcjami porozumiewania się z małym świadkiem i technikami skłaniania go do złożenia wyczerpujących zeznań. Osoby uczestniczące w przesłuchaniach mogły poznać typy pytań otwartych, zamkniętych czy sugerujących, czyli takich, jakie są dobre lub złe dla właściwego przesłuchania dziecka. Na zakończenie sesji każdy z jej uczestników otrzymał płytę z filmem celem szczegółowego zapoznania się z przedstawionymi w nim technikami oraz pokazania go innym sędziom i prokuratorom uczestniczącym w przesłuchaniach.