Sądy w statystyce

Tagi: , ,

ISWS

Ministerstwo uruchomiło portal internetowy Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości. ISWS to dostępne dla każdego źródło statystyk na temat sprawności funkcjonowania polskiej Temidy.

Uruchomiony w październiku 2013 r. portal (www.isws.ms.gov.pl) jest inicjatywą umożliwiającą każdemu zainteresowanemu wyrobienie poglądu na temat kondycji sądów powszechnych, a także weryfikację obiegowych opinii na ten temat. Prezentowane w portalu dane ułatwiają odbiorcy analizę efektywności i skuteczność wymiaru sprawiedliwości.

Porównania i rankingi

Na uwagę zasługuje w szczególności zawartość zakładek „Porównania krajowe” i „Porównania międzynarodowe”. Dzięki publikowanym w nich danym można w prosty sposób sprawdzić, jak funkcjonuje wymiar sprawiedliwości na wybranym obszarze terytorialnym oraz porównać go z innymi obszarami pod względem wybranych statystyk. Obecnie zamieszczone w portalu informacje umożliwiają uzyskiwanie transparentnej wiedzy o wynikach poszczególnych apelacji i okręgów sądowych na tle ogólnopolskim.

Wartością dodaną działu „Porównania krajowe” jest wizualna prezentacja wskaźników według jednolitych, transparentnych kryteriów pozwalających na rzetelną oceną wyników sądów, co w zamierzeniu twórców portalu ma sprzyjać osiąganiu przez sądy jak najlepszych notowań w zakresie m.in. sprawności postępowań czy opanowywania wpływu spraw. W szczególności interesująca jest prezentacja odsetka spraw rozpatrywanych przez sądy pierwszej instancji, w których czas trwania postępowań przekracza 12 miesięcy. Analizując wartości tego wskaźnika za I półrocze 2013 r. zauważyć można duże różnice w wynikach poszczególnych apelacji (od 3,93 proc. do 11,68 proc. wszystkich spraw). Pozyskana wiedza powinna posłużyć dogłębnej analizie czynników wpływających na taki stan rzeczy, a w konsekwencji powodować działania ukierunkowane na skrócenie czasu trwania postępowań.

Szersze spojrzenie na polski wymiar sprawiedliwości na tle innych państw dają informacje publikowane w zakładce „Porównania międzynarodowe”. Źródłem tych danych jest raport Europejskiej Komisji na rzecz Efektywności Wymiaru Sprawiedliwości (CEPEJ) pt. Evaluation of European Judicial Systems. Edition 2012. Ich mankamentem – co wynika z metodologii raportu – jest niestety to, że dotyczą one 2010 r., dopiero w połowie 2014 r. będą dostępne informacje za 2012 r.

Nie tylko dla sądów

Użytkownicy portalu mogą również korzystać z zakładki „Dobre praktyki”, której zawartość powstała w oparciu o opracowanie MS pt. Modernizacja procesów zarządzania kadrami wymiaru sprawiedliwości. Zamieszczane porady pozwalają na dostęp, w szczególności pracownikom sądów, do dobrych pomysłów i inicjatyw wypróbowanych w innych jednostkach organizacyjnych wymiaru sprawiedliwości. Przy każdej z zamieszczonych na portalu praktyk opisano cel jej wdrożenia, narzędzia niezbędne do implementacji takiej praktyki, opis jej funkcjonowania, korzyści, koszt wdrożenia, a także wyszczególnienie innych nakładów lub czynności koniecznych do wdrożenia danego rozwiązania. Praktyki budzące największe zainteresowanie użytkowników portalu to Wdrażanie rozwiązań informatycznych wspierających prace orzeczniczą a także Ustalenie jednolitych zasad dotyczących wynagrodzeń w sądzie. Podanie do publicznej wiadomości wspomnianych porad jest ukierunkowane na usprawnienie funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości poprzez stosowanie sprawdzonych w sądach dobrych rozwiązań.

Z kolei dostępna w portalu zakładka „Baza statystyczna” z jednej strony dedykowana jest pracownikom sądów (poprzez publikacje obowiązujących wzorów formularzy oraz opis metodologii badań statystycznych), z drugiej – przedstawicielom mediów, pracownikom nauki oraz studentom. Prezentowane tu statystyki odnośnie działalności wymiaru sprawiedliwości grupowane są m.in. według dziedzin prawa, instancji, orzecznictwa, wykonawstwa, struktury resortu oraz podziału administracyjnego kraju. W ten sposób portal umożliwia rozpropagowanie bogatej bazy statystycznej Ministerstwa Sprawiedliwości w zainteresowanych środowiskach, w szczególności danych dotyczących orzecznictwa z zakresu prawomocnie skazanych osób dorosłych i orzeczeń wydanych wobec nieletnich na podstawie przestępstw stypizowanych w artykułach kodeksu karnego i w ustawach szczególnych. Dane prezentują rodzaj orzeczonej kary, szczegółowy jej wymiar, płeć i wiek osoby skazanej, miejsce popełnienia przestępstwa (miasto, wieś, województwo), częstość występowania powrotu do przestępczości, informację o recydywie i dane o obywatelstwie skazanych cudzoziemców. Wskazane informacje w zdecydowanej większości są pozyskiwane i opracowywane na potrzeby interesantów kontaktujących się z MS w drodze zapytań o informację publiczną i stanowią źródło późniejszych opracowań, publikacji bądź prac naukowych.

Nowy portal internetowy Ministerstwa Sprawiedliwości w praktyczny sposób realizuje imperatyw otwarcia wymiaru sprawiedliwości na interesantów, a przez to na kontrolę i ocenę społeczną. Ułatwienie odbiorcom wewnętrznym i zewnętrznym, w tym organizacjom rządowym i pozarządowym, dostępu do informacji statystycznej o działalności sądów powszechnych – również na tle innych państw – poszerza dostęp obywateli do wymiaru sprawiedliwości oraz, w konsekwencji, wzmacnia ich ochronę prawną.