Profesjonaliści o krzywdzonych dzieciach

Tagi: ,

4. IMG_2275Głównym tematem tegorocznej 11. Ogólnopolskiej konferencji „Pomoc dzieciom-ofiarom przestępstw” były wprowadzone niedawno do porządku prawnego zmiany w zakresie przesłuchiwania dzieci. Jak co roku, prawnicy zajmujący się profilaktyką krzywdzenia dzieci uczestniczyli w eksperckich wykładach, warsztatach i dyskusjach.

 

Konferencja odbyła się w dniach 20-21 października 2014 r. w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Organizatorami spotkania, jak co roku, byli: Ministerstwo Sprawiedliwości, Fundacja Dzieci Niczyje oraz Urząd m. st. Warszawy – Biuro Pomocy i Projektów Społecznych. Honorowy patronat objęli: Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka i Prokuratura Generalna.

Problematyka zwiększenia ochrony dzieci uczestniczących w czynności przesłuchania w procesie karnym przez wiele lat stanowiła przedmiot paneli i sesji kolejnych konferencji „Pomoc dzieciom-ofiarom przestępstw”. Wprowadzenie nowych regulacji prawnych w zakresie odbierania zeznań od małoletnich świadków (nowelizacja k.p.k. oraz wydanie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu przygotowania przesłuchania przeprowadzanego w trybie określonym w art. 185a-185c k.p.k.) ukoronowało działania profesjonalistów propagujących ideę przyjaznego przesłuchiwania dzieci oraz skłoniło organizatorów spotkania do poświęcenia szczególnej uwagi temu zagadnieniu.

Podczas konferencji Minister Sprawiedliwości Cezary Grabarczyk oraz Prezeska Fundacji Dzieci Niczyje dr Monika Sajkowska wręczyli certyfikaty Przyjaznych Pokoi Przesłuchań Dzieci przedstawicielom podmiotów prowadzących miejsca przesłuchań spełniających przyjęte standardy. – Mam nadzieję, że uruchomiona w kwietniu 2008 r. procedura certyfikowania pokoi przesłuchań będzie procesem ciągłym i przyczyni się do poprawy sytuacji małych świadków – powiedział minister Grabarczyk.

Warsztaty, wykłady, panele dyskusje

 

Dla uczestników konferencji zorganizowano 40 sesji (wykładów, warsztatów i paneli dyskusyjnych), w których wzięło udział ok. 550 profesjonalistów – sędziów, prokuratorów, kuratorów, pracowników socjalnych, policjantów, psychologów, pedagogów, lekarzy, pracowników organizacji pozarządowych oraz pracowników akademickich. Prelegenci przedstawiali modelowe rozwiązania zapobiegania przestępstwom wobec dzieci, najnowsze ustalenia empiryczne i teoretyczne dotyczące problemu krzywdzenia dzieci, a także projekty i inicjatywy praktycznej pomocy dzieciom-ofiarom przestępstw i ich rodzinom. Tematyka sesji to m.in. pomoc dzieciom wykorzystywanym seksualnie, nadopiekuńczość jako forma krzywdzenia dziecka, przemoc seksualna wobec dzieci z niepełnosprawnością intelektualną czy warunki miejsca przesłuchania dziecka.

Szczególnym zainteresowaniem wśród sędziów i prokuratorów cieszyły się dwa warsztaty: „Jak prowadzić przesłuchanie dziecka – uniwersalne zasady efektywnego i przyjaznego dziecku gromadzenia materiałów dowodowych” oraz „Możliwości rozumienia przez małoletnich ich praw i obowiązków w postępowaniu karnym”. W trakcie pierwszego z nich zaprezentowana została wstępna wersja metody przesłuchiwania dzieci, opracowanej przez FDN na podstawie wytycznych amerykańskiego prawnika i psychologa prof. Lyona. Sędziowie i prokuratorzy zapoznani zostali z metodyką prowadzenia poszczególnych etapów przesłuchania dziecka oraz szeregiem przykładowych pytań i wypowiedzi kierowanych do małego świadka. Warsztat stanowił także niezwykłą okazję dla uczestników do wymiany ich doświadczeń w zakresie prowadzenia wywiadu z dzieckiem.

Natomiast podczas drugiej wspomnianej sesji poruszona została problematyka konieczności pouczania dzieci o przysługujących im prawach i obowiązkach w toku postępowania, w szczególności dyskutowano o prawie do odmowy zeznań oraz obowiązku mówienia prawdy. Przedstawiciele organów procesowych zapoznali się z podstawowymi aspektami psychologicznych zdolności rozumienia tych praw i obowiązków przez małoletnich oraz przykładowymi sposobami pouczania dzieci, adekwatnymi do ich możliwości rozwojowych.

Zdaniem praktyków

 

Konferencja „Pomoc dzieciom-ofiarom przestępstw” stanowi największe w kraju wydarzenie edukacyjne w zakresie profilaktyki krzywdzenia dzieci oraz jest miejscem dyskusji o wyzwaniach oraz trudnościach w zakresie właściwej ochrony dzieci w procedurach prawnych. Podczas tegorocznego spotkania dużo uwagi poświęcono niewłaściwej reprezentacji małoletnich przez kuratorów procesowych w postępowaniu karnym, apelowano również o podjęcie pilnych działań legislacyjnych w tej kwestii. Profesjonalistów niepokoiło także zagadnienie udziału dzieci w procedurach cywilnych, w szczególności w zakresie czynności wysłuchania dziecka, która według praktyków w Polsce nie jest odpowiednio realizowana.