Tydzień dla mediacji

3. mediacjeW dniach 13-18 października 2014 r. w całej Polsce świętowano Tydzień Mediacji. Z bogatej oferty przygotowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości, przede wszystkim zaś przez środowisko mediacyjne i prawnicze, skorzystało ok. 5 tys. osób.

Mediacja jako jeden ze sposobów pozasądowego rozwiązywania konfliktów i sporów cały czas nie jest dostatecznie wykorzystywana. Na ok. 15 mln spraw, które w 2013 r. wpłynęły do polskich sądów powszechnych, do mediacji przekazano jedynie 11 631 spraw, a więc 0,08 proc. I nawet jeżeli z tej liczby odliczyć sprawy, które nie mogą być przekazane do postępowania mediacyjnego (np. sprawy rejestrowe czy wieczystoksięgowe), to nadal pozostaje liczba ok. 4 mln spraw, w których mediacja mogłaby być zastosowana.

Jednym z ważniejszych działań promocyjnych mediacji w Polsce jest organizowany od 2013 r. Tydzień Mediacji, będący rozszerzeniem działań z okazji Międzynarodowego Dnia Mediacji. Międzynarodowy Dzień Mediacji to święto przypadające w trzeci czwartek października, służące popularyzacji wiedzy o tej polubownej metodzie rozwiązywania konfliktów i sporów. Zostało ono zainicjowane przez amerykańską organizację Association for Conflict Resolution w 2005 r. W Polsce pierwszy raz obchody zorganizowano trzy lata później, przede wszystkim w formie konferencji z udziałem ekspertów. Od 2013 r. większy nacisk kładziony jest na działania o charakterze lokalnym, skierowane bezpośrednio do obywateli – osób zainteresowanych skorzystaniem z postępowania mediacyjnego (zarówno na etapie sądowym, jak i pozasądowym), a także korzyściami płynącymi z zastosowania takiego rozwiązania.

Konferencje, dyskusje, dyżury

Przygotowując tegoroczne obchody Tygodnia Mediacji, przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości zorganizowali otwarte spotkanie z mediatorami i reprezentantami pozostałych środowisk zainteresowanych promocją tego sposobu rozwiązywania konfliktów, na którym przedyskutowano formułę obchodów Tygodnia. O podjęcie współpracy zwrócono się także do sądów powszechnych, Prokuratury Generalnej, Komendy Głównej Policji, a także samorządów prawniczych – adwokatów, radców prawnych, notariuszy, komorników. Jednak największą rolę w organizacji święta mediacji odegrały same środowiska mediacyjne.

W wyniku podejmowanych wspólnych działań, w dniach 13-18 października br. w całym kraju odbyły się konferencje, spotkania oraz seminaria mediacyjne – wydarzenia adresowane do poszczególnych środowisk (np. sędziów), ale także łączące perspektywy różnych grup zawodowych (np. sędziów, radców i mediatorów). Z myślą o obywatelach zorganizowano z kolei dyżury i spotkania z mediatorami, w czasie których informowano o przebiegu mediacji, możliwości skorzystania z tej metody rozwiązywania sporów oraz zaletach z tego płynących. Dzięki współpracy z wydawnictwem Wolters Kluwer w całej Polsce zostało także rozdystrybuowanych 5 tys. okolicznościowych plakatów i 10 tys. zakładek, z możliwością pobrania ich elektronicznych wersji.

Z różnego rodzaju inicjatyw skorzystało ok. 5 tys. osób. Najczęściej prowadzone były działania w formie dyżurów – zarówno mediatorów, jak i sędziów, prokuratorów czy przedstawicieli innych środowisk. Z tej formy dostępu do informacji o mediacji skorzystało ok. 2 tys. osób. Największą frekwencję w czasie dyżurów odnotowano w okręgu wrocławskim (ok. 700 osób) oraz katowickim (ok. 300 osób). Były jednak i takie okręgi, w których na dyżury zgłosiło się zaledwie kilka lub kilkanaście osób.

Inną formą promocji mediacji były konferencje i spotkania. Z tego typu inicjatyw skorzystało ok. 1 tys. osób. Konferencje organizowane były zarówno przez sądy, jak i samorządy lokalne, często we współpracy z organizacjami mediacyjnymi. Aktywnie w tegoroczne obchody Tygodnia Mediacji włączył się także Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu, który zorganizował seminarium dla funkcjonariuszy służby więziennej oraz konferencję dla funkcjonariuszy służby więziennej, sędziów, policjantów, funkcjonariuszy straży granicznej, prokuratorów, adwokatów, władz samorządowych, przedstawicieli uczelni wyższych i szkół, psychologów i pracowników socjalnych.

Ponad 200 osób wzięło udział w rozmaitych szkoleniach i warsztatach. Wśród tych inicjatyw na szczególną uwagę zasługuje spotkanie w Zakładzie Karnym w Łowiczu (zorganizowane przez Prokuraturę Rejonową w Łowiczu), w czasie którego osadzeni mogli dowiedzieć się o korzyściach płynących z mediacji, a także poświęcone mediacji szkolnej i rówieśniczej warsztaty dla podopiecznych Kuratorskiego Ośrodka Nr 1 w Białej Podlaskiej.

Blisko 2 tys. osób wzięło udział w pozostałych inicjatywach. I tak, przykładowo, mediację promowano w „Namiocie Mediacyjnym” ustawionym w centrum Lublina. W wielu miastach przeprowadzono symulacje mediacji cywilnej, rodzinnej i pracowniczej.

Na szczególną uwagę zasługują działania promocyjne skierowane do młodzieży. W czasie Tygodnia Mediacji odbywały się spotkania w szkołach, organizowano też konkursy poświęcone mediacji (np. konkurs „Zgoda buduje – wybieram mediację” w Opolu). Ciekawą inicjatywą była gra miejska „Złodzieje Zgody” zorganizowana w Toruniu.

W ramach tegorocznego Tygodnia Mediacji podjęto współpracę z Kościołem katolickim oraz lokalnymi mediami. Umieszczano także plakaty w środkach komunikacji miejskiej.