Więcej informatyzacji, szybsze postępowania

Tagi:

5_e-biurowosc1_Wojciew_opt27 maja 2015 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. W najbliższym czasie zostanie ona rozpatrzona przez Senat. Ustawa ta została uchwalona na podstawie rządowego projektu, który został przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Nowelizacja Kodeksu cywilnego zmierza przede wszystkim do liberalizacji przepisów o formie czynności prawnych. Ustawa wprowadza legalną definicję dokumentu oraz nową formę czynności prawnych (formę dokumentową). Forma ta będzie zachowana w razie złożenia oświadczenia w dokumencie w sposób umożliwiający ustalenie wystawcy. Dzięki tym rozwiązaniom w postępowaniu dowodowym będą mogły być wykorzystywane oświadczenia złożone np. za pośrednictwem poczty elektronicznej.

Zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego służą usprawnieniu tego postępowania oraz zwiększeniu efektywności egzekucji sądowej. Realizacja tych celów będzie możliwa dzięki kompleksowej informatyzacji postępowania cywilnego. Zostanie dopuszczona możliwość składania pism procesowych w każdej sprawie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe (tzw. elektroniczne biuro podawcze). Rozszerzeniu ulegnie zakres zastosowania doręczeń elektronicznych oraz możliwość dokonywania czynności sądowych (w tym wyroków i postanowień) w formie elektronicznej. Ponadto w ustawie przewidziano m.in. elektroniczną licytację ruchomości oraz informatyzację zajęć niektórych wierzytelności.

Zmienione przepisy rozszerzą kompetencje referendarzy sądowych. Będą oni mogli podejmować wszystkie czynności w postępowaniu upominawczym oraz w niektórych sprawach depozytowych. W postępowaniu egzekucyjnym zostaną im powierzone wszystkie czynności zastrzeżone dla sądu, z wyjątkami (np. stosowanie środków przymusu będzie zastrzeżone wyłącznie dla sądu).

W ustawie przewidziano też modyfikacje wielu przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego. Służą one uproszczeniu niektórych czynności (np. rozstrzyganie zbiegów egzekucji), przyspieszeniu niektórych postępowań (np. tryb wnoszenia skargi na czynności komornika, tzw. komornicze wyjawienie majątku) albo wyeliminowaniu takich regulacji, które są wykorzystywane jako narzędzie obstrukcji procesowej (np. ograniczenie zaskarżalności niektórych czynności komornika sądowego).

Zasadnicza część przepisów zawartych w ustawie wejdzie w życie po upływie roku od dnia jej ogłoszenia.

Cywilne usprawnienia

Zmiany przepisów dotyczących niektórych czynności procesowych, które doprowadzą do usprawnienia postępowania:

  • wyłączenie sędziego (sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, nie będzie wstrzymywał się od udziału w czynnościach, a dopiero w razie uwzględnienia wniosku sąd zdecyduje o zniesieniu postępowania toczącego się z jego udziałem);
  • możliwość wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym (brak potrzeby wyznaczania posiedzenia jawnego w razie spełnienia przesłanek określonych w przepisie);
  • zmiany dotyczące czynności referendarzy sądowych (uzupełnienie podstaw odrzucenia skargi na czynności referendarza i powierzenie referendarzom czynności w postępowaniu upominawczym i w sprawach depozytowych, za wyjątkiem likwidacji depozytu);
  • ograniczenie katalogu czynności komornika podlegających zaskarżeniu;
  • zmiana trybu wnoszenia i rozpoznawania skargi na czynności komornika;
  • uproszczenie czynności związanych z rozstrzygnięciem zbiegu egzekucji (tzw. rozstrzygnięcie zbiegu z mocy ustawy);
  • zmiany dotyczące instytucji poszukiwania majątku dłużnika i wprowadzenie komorniczego wyjawienia majątku (ograniczenie zakresu stosowania poszukiwania majątku wpłynie na obniżenie kosztów egzekucji);
  • modyfikacja przepisów dotyczących związania organu egzekucyjnego wnioskiem wierzyciela co do sposobu egzekucji (wierzyciel nie będzie musiał co do zasady wskazywać składników majątku dłużnika, a komornik będzie zobligowany prowadzić egzekucję ze wszystkich znanych mu składników, z wyjątkiem nieruchomości – tu potrzebny będzie wniosek wierzyciela);
  • rezygnacja z wymogu nadawania klauzuli w razie przejścia uprawnień wierzyciela na inną osobę w trakcie postępowania egzekucyjnego;
  • rezygnacja z obligatoryjnego wysłuchania stron przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego;
  • modyfikacja przepisów dotyczących ograniczeń egzekucji z rachunków bankowych oraz z rachunków prowadzonych przez spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe;
  • zmiana podstawy powództwa opozycyjnego;
  • doprecyzowanie przepisu dotyczącego właściwości sądu w sprawach z powództw przeciwegzekucyjnych.