Walka z lichwą – propozycje Ministerstwa Sprawiedliwości

Tagi:

alichwa18 lipca 2016 r. podczas konferencji prasowej, w której obok ministra Zbigniewa Ziobro wzięła udział m.in. senator Lidia Staroń, zaprezentowano zmiany w prawie, które pozwolą na skuteczną walkę z lichwą.

 Z bezkarności cwaniaków, którzy udzielają lichwiarskich pożyczek, wynika ogromna ludzka krzywda. Bezwzględni przestępcy, wykorzystując łatwowierność i ciężką sytuację osób będących w potrzebie, często starszych, doprowadzają tysiące ludzi do stanu zupełnej bezradności i beznadziejności. Wiele ofiar lichwiarzy ląduje na bruku, a zdarzały się też przypadki samobójstw. Wobec tej patologii państwo nie może pozostawać obojętne – powiedział Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro.

W myśl proponowanej nowelizacji, traktujący o lichwiarskich pożyczkach art. 304 Kodeksu karnego rozszerzony zostanie o dodatkowy paragraf: „Kto, w zamian za udzielone osobie fizycznej świadczenie pieniężne, niepozostające w bezpośrednim związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, żąda od niej odsetek, wynagrodzenia lub jakiegokolwiek innego świadczenia pieniężnego z tytułu udzielenia świadczenia, o łącznej wartości przekraczającej równowartość należnych odsetek maksymalnych, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”.

Przepis ten będzie miał zastosowanie do konsumentów, wobec pożyczek udzielanych między przedsiębiorcami w dalszym ciągu będą miały zastosowanie dotychczasowe zasady.

Nowy przepis Kodeksu karnego uznaje za przestępstwo – zagrożone karą od 3 miesięcy do 5 lat więzienia – żądanie spłaty pożyczki, której oprocentowanie (liczone łącznie z przewidzianymi w umowie karami, opłatami, prowizjami czy odsetkami za zwłokę) przekracza dopuszczalną wysokość odsetek, czyli stawkę odsetek maksymalnych, wynoszącą w stosunku rocznym dwukrotność wysokości odsetek ustawowych (obecnie 2 x 5 %, czyli w sumie 10%). Ta maksymalna stawka ma zastosowanie do odsetek lub innych świadczeń, związanych z udzieleniem pożyczek cywilnych.

W projekcie przewidziana jest również możliwość określenia odsetek maksymalnych dla kredytów konsumenckich przy zastosowaniu sposobu obliczania obciążeń opartych na istniejących rzeczywistych stopach oprocentowania i całkowitych kosztach udzielenia kredytu. Zmiany w tym zakresie mają na celu skorelowanie ustawy z kredytem konsumenckim.

W trakcie konsultacji zostanie określony właściwy poziom odsetek, do których będą miały zastosowanie przepisy o kredycie konsumenckim.

Przepisy te pozwolą na skuteczne ściganie lichwiarzy i sprawią, że ich ofiary nie będą już pozostawione samym sobie, lecz znajdą się pod ochroną wymiaru sprawiedliwości. Tym samym Polska dołączy do krajów, które bezwzględnie walczą z lichwą. Np. w Austrii i Kanadzie za udzielanie lichwiarskich pożyczek można trafić na 5 lat do więzienia, w Niemczech na 10, a w USA nawet na 20 lat.

Jak zapowiedział minister Zbigniew Ziobro, proponowana zmiana w Kodeksie karnym będzie pierwszym krokiem w walce z lichwą. Minister Sprawiedliwości weźmie też pod uwagę przygotowany przez senator Lidię Staroń projekt ustawy o notariacie, który przewiduje nagrywanie czynności notarialnych. Minister rozważa także zaostrzenie kar dyscyplinarnych dla notariuszy, którzy zatwierdzają lichwiarskie umowy, ponadto zlecił analizę śledztw dotyczących lichwiarskich pożyczek. Na tej podstawie zostaną przygotowane wytyczne dla prokuratorów.