Podsumowanie roku w Ministerstwie Sprawiedliwości

image001

17 listopada 2016 r. Minister Zbigniew Ziobro oraz wiceministrowie podsumowali dokonania Ministerstwa Sprawiedliwości w pierwszym roku działania rządu Premier Beaty Szydło. W tym czasie w resorcie powstało 47 projektów ustaw, z których 10 zostało ostatecznie uchwalonych (9 weszło już w życie, a z jedną stanie się tak 1 października 2017 r.). To gruntowne zmiany w prawie, które mają dać obywatelom poczucie sprawiedliwości i bezpieczeństwa. – Przez cztery lata rządów Platformy Obywatelskiej w tym resorcie powstało mniej projektów, zmian ustawowych, niż przez jeden rok naszej pracy. Ta praca naprawdę jest intensywna i ciężka, ale daje ogromną satysfakcję. Możemy bowiem odpowiadać na

Tagi: ,

Na wokandzie ETPCz

Szymon_Janczarek_s_dziowie4

Od początku września do połowy listopada 2016 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał trzy wyroki w sprawach polskich, dwukrotnie stwierdzając naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Stwierdzenie naruszenia prawa własności w kontekście prawa karnego, procesu karnego, czy też prawa karnego wykonawczego nie zdarza się szczególnie często. W ostatnich latach tego typu problem pojawił się na przykład w sprawie Waldemar Nowakowski przeciwko Polsce, w której istota problemu sprowadzała się do niezgodnego z Konwencją orzeczenia przepadku dowodów rzeczowych w postaci kolekcji militariów, zabezpieczonej u byłego powstańca warszawskiego (skarga nr 55167/11, wyrok co do meritum z 24 lipca 2012 roku,

Tagi: ,

Środek tymczasowy w postępowaniu przed Trybunałem

Szymon_Janczarek__rodek_tymczasowy

Europejski Trybunał Praw Człowieka może korzystać z środków tymczasowych (interim measures), które służą prawidłowemu przebiegowi postępowania i gwarancji interesów stron. Jakie są podstawy stosowania takich środków, w jakiego rodzaju sytuacjach Trybunał korzysta z nich najczęściej i jaką mogą przybrać postać? Trybunał nie wskazuje państwom wprost, co powinno zostać podjęte w celu zastosowania się do zalecenia środka tymczasowego. Praktyczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostaje bowiem w gestii samego państwa. Trybunał wskazuje jedynie rezultat, jaki powinien zostać osiągnięty. Konieczne jest wówczas przeprowadzenie na szczeblu krajowym szczegółowej analizy sytuacji skarżącego. Celem jest ustalenie i zastosowania takich środków faktycznych lub prawnych, które będą najbardziej adekwatne

Tagi: ,

Przepadek w prawie karnym – natura i zadania

Rafa__Kierzynka_Przepadek_w_prawie_karnym_Wojciewski_(2)

We współczesnym prawie karnym przepadek spełnia nowe funkcje. Oprócz swej tradycyjnej roli, polegającej na pozbawianiu sprawców narzędzi przestępstwa oraz przedmiotów i korzyści z niego pochodzących, odgrywa obecnie także rolę środka zapobiegającego przestępczości. Pozbawiając pewne osoby (wśród nich sprawców przestępstw, ale nie tylko) mienia, w rozmaity sposób związanego z popełnieniem czynu zabronionego, niekoniecznie wszakże pochodzącego z takiego czynu, omawiana instytucja zapobiega wykorzystaniu tego mienia do dalszej działalności przestępczej. W konsekwencji, mechanizm przepadku został w licznych jurysdykcjach, jak również w prawie międzynarodowym i prawie Unii Europejskiej, uzupełniony o wiele obocznych form, nakierowanych przede wszystkim na realizację funkcji zapobiegawczej tego środka, a przez

Tagi: ,

Międzynarodowe adopcje rodzinne

Leszek_Kuziak_zdj.2

Czy do transgranicznego przysposobienia pasierba przez ojczyma lub macochę można stosować Konwencję o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego sporządzoną w Hadze 29 maja 1993 roku? Polska jest stroną tej Konwencji od 1 października 1995 r. Tekst Konwencji został opublikowany w Dz. U. z 2000 r. Nr. 39, poz. 448 i 449. Sprostowania błędu w tłumaczeniu Konwencji dokonano w Dz. U. z 2002 r. Nr 1, poz. 17. Z jej pierwszego artykułu wynika, że ma ona na celu: stworzenie zabezpieczeń gwarantujących, iż przysposobienia międzynarodowe są dokonywane w najlepszym interesie dziecka i z poszanowaniem jego fundamentalnych praw, uznanych w

Tagi: ,

Przyjazne pokoje przesłuchań

Maria_Pawlicka

Dobre funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości zależy od wielu czynników. O ile powszechnie wiadomo, jak na sprawność postępowania wpływa dobre przygotowanie sędziów, prokuratorów czy profesjonalnych pełnomocników, to jeszcze nie w pełni docenia się rolę świadków, którzy w większości spraw nadal stanowią główne źródło dowodowe. Powszechnie wiadomo, że osoby uczestniczące w postępowaniach sądowych raczej nie są z tego zadowolone. Wiąże się to nie tylko z koniecznością poświęcenia czasu, a często z niedogodnościami związanymi z dojazdem, ale przede wszystkim z tym, że stawienie się w sądzie i złożenie zeznań jest dużym przeżyciem. Warto podejmować starania, by zminimalizować stres związany z udziałem w postępowaniu, ponieważ

Tagi:

Co nowego w egzaminach prawniczych

Magdalena_Szyma_ska_zdj.1

Dzięki wprowadzeniu państwowych, jednolitych w całym kraju, egzaminów prawniczych, w ostatnich latach nastąpiło faktyczne zrównanie szans kandydatów na adwokatów, notariuszy, radców prawnych czy komorników. Konsekwentne działania sprawiły, że jedynym kryterium warunkującym rozpoczęcie aplikacji i wykonywanie zawodu jest posiadana wiedza. Poszerzono również pozaplikacyjny dostęp do prawniczych zawodów zaufania publicznego. Egzaminy na aplikacje Do 2005 r. egzaminy na aplikację adwokacką, radcowską i notarialną były przeprowadzane przez właściwe samorządy zawodowe, na zasadach przez nie określonych. Brak było jednolitych reguł obowiązujących przy przyjmowaniu na aplikacje. Zmiana zasad naboru na aplikację zapoczątkowana została ustawą z 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze

Tagi:

Projekt ustawy o Komisji Weryfikacyjnej

image0011

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt ustawy powołującej Komisję do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa. Komisja, w myśl projektu, będzie nadzwyczajnym organem administracji publicznej. Stanie na straży interesu publicznego wobec procederu wyłudzania nieruchomości w Warszawie. Zyska uprawnienia – m.in. oparte na Kodeksie postępowania administracyjnego – pozwalające na efektywne działanie i wskazanie naruszeń prawa. Trzeba działań nadzwyczajnych Lustracja prokuratorskich postępowań dotyczących warszawskiej reprywatyzacji obnażyła wiele nieprawidłowości. Mimo podrobionych testamentów, podszywania się pod krewnych prawowitych właścicieli, fałszywych kuratorów, postępowania karne były umarzane, a postępowania administracyjne kontynuowane. Wydawane decyzje administracyjne były też podstawą zasądzania roszczeń odszkodowawczych w

Tagi:

Zawodowe egzaminy prawnicze w orzecznictwie sądów administracyjnych

Kamila_Napi_rkowska-Pi_at

Wynik egzaminu adwokackiego, radcowskiego, notarialnego i komorniczego ustalany jest w drodze uchwały komisji egzaminacyjnej I stopnia, od której przysługuje zdającemu odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia, zaś od uchwały tej komisji – skarga do sądu administracyjnego. Orzecznictwo sądów administracyjnych, wydawane na kanwie rozpoznawania skarg, zawiera twórcze rozwinięcie i interpretację norm ustawowych. Weryfikacja umiejętności zawodowych Sądy administracyjne konsekwentnie stoją na stanowisku, że celem egzaminu jest sprawdzenie przygotowania prawniczego zdających pod względem zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu. Chodzi między innymi o wiedzę z zakresu prawa i umiejętność jej praktycznego zastosowania. Zapewnienie odpowiedniej jakości przygotowania zawodowego adwokatów, radców, notariuszy i komorników

Tagi:

Stop piratom drogowym

Piotr_Rogozi_ski

W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów UD 130). Wprowadza on modyfikacje do kilku aktów prawnych, których przedmiotem są szeroko rozumiane zagadnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Chodzi o kilka kwestii, które od dłuższego czasu nurtowały policjantów, prokuratorów i sędziów, a także opinię publiczną. Do tej pory nie znalazły one niestety dostatecznego odzwierciedlenia w pracach legislacyjnych, choć potrzeba ich wprowadzenia (a przynajmniej rozpoczęcia dyskusji z udziałem wszystkich zainteresowanych środowisk nad konkretnymi propozycjami normatywnymi) wydaje się oczywista. Aktualnie obowiązujące uregulowania nie odpowiadają bowiem w sposób

Tagi:

Nieodpłatna pomoc prawna w praktyce

Marcin_Ozimek_zdj_cie

Od wejścia w życie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej minęło już ponad pół roku. Pozwala to na podjęcie próby wstępnego podsumowania jej funkcjonowania. Działanie systemu nieodpłatnej pomocy prawnej podlega badaniu przez Ministerstwo Sprawiedliwości na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej. Przepis ten zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości do corocznej oceny wykonywania zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej, w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego. O wynikach dokonanej oceny Minister Sprawiedliwości obowiązany jest poinformować Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Podstawę tych ocen stanowią

Tagi: ,

Najważniejsze jest dobro dziecka

Karolina_Szwarc

Przypadki transgranicznych uprowadzeń dzieci przez jedno z rodziców są niestety dość nagminne. Odpowiedzią środowiska międzynarodowego na problemy z tym związane jest Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzania dziecka za granicę, sporządzona w Hadze w 1980 r. W Polsce obowiązuje ona od 1 listopada 1992 r. (Dz. U. z 1995r., nr 108, poz. 528; dalej: Konwencja haska, Konwencja). Postępowanie prowadzone w trybie przepisów Konwencji haskiej zakwalifikować należy do postępowania cywilnego. Przedmiotem tegoż postępowania nie jest problematyka z zakresu opieki nad dzieckiem. W związku ze wszczęciem postępowania na podstawie przepisów Konwencji haskiej, wszelkie sprawy z zakresu prawa opiekuńczego powinny zostać zawieszone. Prawo do

Tagi:

Rejestr Spadkowy – elektroniczna baza danych

Szymon_Chrobak_zdj_cie

Zmiany w Prawie o notariacie wychodzą naprzeciw postulatowi poszerzenia bazy wpisów dostępnych dla notariuszy i sądów, jak też dla każdego zainteresowanego podmiotu. 8 września 2016 r. weszła w życie nowelizacja dotycząca m. in. ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.) oraz ustawy z 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 164, z późn. zm.), dalej określana jako „Prawo o notariacie”1. Związana jest ona również z europejskim poświadczeniem spadkowym, które – począwszy od dnia 17 sierpnia 2015 r. – wprowadzone

Tagi:

Odpowiedzialność i przejrzystość w sądach

Martyna_Pieszczek

U schyłku XIX wieku Lord Acton stwierdził: „Władza deprawuje. Władza absolutna deprawuje absolutnie”. Z dzisiejszej perspektywy, słowa te zwracają uwagę na konieczność wprowadzenia do porządku prawnego rozwiązań umożliwiających reagowanie na nieprawidłowości w działaniu władzy publicznej i sprawowanie nad nią kontroli prewencyjnej. Naprzeciw tym postulatom wychodzi opracowany w Ministerstwie Sprawiedliwości projekt ustawy o zmianie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz niektórych innych ustaw, który 9 września 2016 r. został skierowany do Sejmu (druk nr 851). Przewiduje on zmiany w ustawie z 27

Tagi:

Zarząd spółki nie zawsze gra do tej samej bramki

Piotr_Podg_rski

Jako radca prawny zarządzający kancelarią, coraz częściej spotykam się z zachowaniami naruszającymi zasady dozwolonej prawnie konkurencji. Katalog czynów (lub zaniechań) godzących w zasady konkurowania na wolnym rynku staje się coraz bardziej zuchwały. Naruszenia dokonywane są niejednokrotnie „w białych rękawiczkach”, pod pozorem legalnie podejmowanych czynności. Okazuje się bowiem, że zachowania (bądź zaniechania) naruszające normy określone w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji mogą być realizowane przez osoby, którym los spółki – przynajmniej z racji zajmowanego stanowiska – powinien leżeć najbardziej na sercu. Mowa tu oczywiście o członkach zarządu, którzy pod pozorem działania na rzecz określonego podmiotu, mając dostęp do całej tajemnicy przedsiębiorstwa,

Tagi: