Prawo rodzinne

Wanda Stojanowska, Mirosław Kosek, red. Wanda Stojanowska – „Nowelizacja prawa rodzinnego na podstawie ustaw z 6 listopada 2008 r. i 10 czerwca 2010 r. Analiza. Wykładnia. Komentarz”

Pozycja autorstwa prof. Wandy Stojanowskiej i dr. Mirosława Koska poświęcona jest ostatnim nowelizacjom Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wprowadzającym m.in. „porozumienie rodzicielskie”, zmiany w zakresie ustalania pochodzenia dziecka oraz kontaktów z dzieckiem, a także obowiązek wysłuchania dziecka czy zakaz stosowania kar cielesnych. Książka wyróżnia się na tle innych publikacji naukowych nietypowym ujęciem zagadnienia – łączy cechy komentarza, skróconych monografii nowych instytucji oraz sprawozdania z prac legislacyjnych z udziałem autorów jako ekspertów. Tego rodzaju założenie koncepcyjne publikacji jest, moim zdaniem, niestety nietrafne. Pracę rozpoczyna przedmowa zawierająca ogólną krytykę dotychczasowych – licznych, choć bliżej nieokreślonych – komentarzy do prawa rodzinnego, która sprowadza się do stwierdzenia, że „praktycznie każdy może wydać komentarz”. Po takim wstępie Czytelnik może oczekiwać już tylko pracy wybitnej. Tego zaś warunku książka niestety nie spełnia.

Dla podkreślenia znaczenia nowelizacji Kodeksu oraz zakresu wprowadzonych przez nie zmian autorzy, jak sami piszą, umieszczają w publikacji „obszerną warstwę źródłową”. W rzeczywistości owe „źródła” oznaczają przytaczane niekiedy na kilku stronach tabele z zestawieniem stanu prac nad projektami, uwzględniające często nieznaczne lub wręcz redakcyjne poprawki wprowadzane w trakcie procesu legislacyjnego. Ujętą w ten sposób „etiologię nowelizacji” (termin, którym posługują się autorzy) uzupełniają szeroko cytowane fragmenty uzasadnienia projektu oraz równie obszerne fragmenty opinii ekspertów. Często pojawią się też stwierdzenia powtarzające to, co wynika z przedstawionych tabel – że przepis w trakcie prac legislacyjnych nie był znacząco modyfikowany lub że wspomniane zmiany miały charakter redakcyjny. Tam, gdzie wystąpiły zmiany istotne, autorzy omawiają je z powołaniem się na literaturę przedmiotu. Jednak kolejne odwołania do obszernie cytowanego uzasadnienia nowelizacji, opinii ekspertów czy fragmentów innych prac sprawiają, że lektura książki staje się trudna i z coraz większym wysiłkiem Czytelnik dociera do istoty problemu.

Tych, którzy przebrną przez „etiologię nowelizacji”, względnie słusznie ją pominą, czeka w końcu porcja rzetelnej wykładni przepisów. Choć bywa ona daleka od syntetycznego omówienia problemu oraz zawiera elementy polemiczne, to niewątpliwie stanowi bardziej wartościową część publikacji. Nadto w przypadku przepisów omawianych przez prof. Stojanowską Czytelnik ma możliwość poznania interesujących wyników badań przeprowadzonych przez autorkę m.in. w zakresie skutków rozdzielenia rodzeństwa po wyroku rozwodowym.

Wydawca: LexisNexis, s. 521,
cena 109 zł

Recenzje przygotował sędzia