Mediacje gospodarcze w praktyce

Tagi: , ,
Szkolenia dla mediatorów

Rys. Łukasz Jagielski

W październiku ruszyły bezpłatne cykle szkoleniowe, dotyczące alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów w sprawach gospodarczych. Ich adresatami są sędziowie, mediatorzy oraz pracownicy punktów obsługi interesantów. To kolejne działania resortu sprawiedliwości mające na celu upowszechnianie mediacji w społeczeństwie.

W ramach projektu współfinansowanego przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Społecznego pt.: „Ułatwianie dostępu do wymiaru sprawiedliwości” – Zadania nr 5: Upowszechnianie informacji na temat alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów realizowanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach Priorytetu V Dobre rządzenie Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, podejmowane są działania w zakresie upowszechniania informacji na temat alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów.

Mała świadomość

Zaczątkiem działań podejmowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości w zakresie upowszechniania informacji na temat alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów stała się wstępna analiza stanu świadomości prawnej społeczeństwa w zakresie alternatywnych sposobów rozwiązywania konfliktów i sporów. Wykazała ona, że poziom wiedzy z tego zakresu nie jest w Polsce zadowalający. Co ciekawe, również niewystarczający jest stan wiedzy w tym zakresie osób bezpośrednio zainteresowanych tą problematyką. Jedną ze zdiagnozowanych na podstawie tej analizy, przyczyn tak złej sytuacji była m.in. przyczyna braku skutecznej polityki informacyjno-edukacyjnej na temat wymiaru sprawiedliwości, w tym alternatywnych form rozwiązywania sporów.

Na tej podstawie stwierdzono również, iż niewiedza powoduje, że większość osób będących w sporze rozwiązuje go za pomocą tradycyjnego postępowania sądowego nie korzystając tym samym z ugodowych rozwiązań, które są już uregulowane w polskim porządku prawnym. Stosunkowo mała popularność alternatywnych metod rozwiązywania sporów, w tym mediacji tzw. metod ADR (z ang. Alternative Dispute Resolutions) przy rozpatrywaniu konfliktów i sporów bierze się więc z nieznajomości tej problematyki w społeczeństwie, a dokładniej wśród stron postępowania sądowego, przedsiębiorców oraz braku nawyku korzystania z tych form przez członków korporacji prawniczych. Skutkiem tego problemu jest przede wszystkim wydłużenie czasu rozpatrywania spraw w sądach, powodujące znaczne utrudnienia w dostępie społeczeństwa do wymiaru sprawiedliwości. Tworzy to tym samym negatywny wizerunek wymiaru sprawiedliwości.

Mediator od „sporów gospodarczych”
Czego nauczy się mediator, uczestnik trzeciego cyklu szkoleniowego?:Przyswoi wiedzę z zakresu m.in. podstaw prawnych stosowania procedury mediacji w sporach gospodarczych, elementów prawa gospodarczego, prowadzenia mediacji gospodarczych, roli pełnomocników stron w mediacjach gospodarczych, wszczęcia postępowania mediacyjnego w sprawach gospodarczych, sporządzania umowy o przeprowadzenie mediacji gospodarczej, zawierania kontraktu, ugody w sprawach gospodarczych – specyfiki konstruowania, kosztów postępowania mediacyjnego w sprawach gospodarczych. Bezpośrednim celem szkolenia tej grupy zawodowej jest próba stworzenia profesjonalnej wyspecjalizowanej w zakresie mediacji gospodarczej kadry mediatorów, która w przyszłości będzie w stanie stworzyć sieć profesjonalistów udzielających zainteresowanym pomocy z zakresu mediacji gospodarczych.

Zmiana trendu

Aby zmienić ten trend i dotychczasową praktykę oraz zwiększyć zainteresowanie potencjalnych stron postępowań sądowych w rozstrzyganiu ich sporów poprzez mediację oraz sądownictwo polubowne (arbitraż) podjęto działania informacyjnoedukacyjne w zakresie upowszechniania informacji na temat alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów. Działania te miały być realizowane w celu uświadamiania obywatelom korzyści wynikających ze stosowania pozasądowych metod rozwiązywania sporów nad postępowaniami prowadzonymi w tradycyjnym postępowaniu sądowym. Dzięki nowym sposobom rozwiązywania sporów, obywatele mają uzyskać pełniejszy i łatwiejszy dostęp do wymiaru sprawiedliwości oraz ochrony prawnej.

Jednym z planowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości działań mających na celu m.in. intensyfikowanie oraz wprowadzanie atrakcyjnych form polityki informacyjno-edukacyjnych jest realizacja w ramach wspomnianego projektu bezpłatnych cykli szkoleniowych z zakresu m.in. alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów w sprawach gospodarczych, stosowania mediacji gospodarczej oraz współpracy z podmiotami prowadzącymi mediacje. Szkolenia skierowane są do sędziów, mediatorów oraz pracowników działających w sądach powszechnych punktów obsługi interesantów. Celem realizowanego projektu, do którego osiągania mają przyczynić się przedmiotowe szkolenia, jest ułatwianie dostępu do wymiaru sprawiedliwości poprzez modernizację sposobu świadczenia usług interesantom sądów i skuteczną politykę informacyjno- edukacyjną.

Pierwszy cykl za nami

W połowie 2011 r. Ministerstwo Sprawiedliwości ogłosiło przetarg nieograniczony na zorganizowanie i przeprowadzenie trzech cykli specjalistycznych szkoleń w zakresie alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów w sprawach gospodarczych dla sędziów, pracowników punktów obsługi interesantów w sądach oraz mediatorów. W wyniku przeprowadzonego przetargu do realizacji tego zadania wyłoniono, wspieraną merytorycznie przez Centrum Rozwiązywania Sporów i Konfliktów przy Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego – Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej Centrum Mazowsze. To ona zorganizuje i przeprowadzi trzy cykle szkoleniowe. Wszystkim uczestnikom, w ramach bezpłatnych szkoleń, ich organizator zapewni zakwaterowanie, całodzienne wyżywienie oraz pokrycie kosztów dojazdu. Dodatkowo uczestnicy zostaną zaopatrzeni w komplet materiałów i otrzymają certyfikat uczestnictwa w szkoleniu. Pierwsze bezpłatne szkolenia odbyły się w październiku 2011 r. w Gdańsku. Kolejne cykle dwu i trzydniowych szkoleń prowadzone będą równolegle w Warszawie, Łodzi, Katowicach, Gdańsku, Wrocławiu oraz Lublinie. Ich realizacja ma zakończyć się 23 listopada 2011 r.

Sieć współpracy
Cele pośrednie Ministerstwa Sprawiedliwości, którym służy realizacja cykli szkoleniowych:– Sądy, które stworzą nowe sieci kontaktów dialogu i współpracy z organizacjami pozarządowymi, ośrodkami mediacyjnymi i samymi mediatorami, traktujące mediatora jako partnera w realizacji wspólnego celu, którym jest bezkonfliktowe rozwiązanie sporu stron oraz sądy, które zwiększą ilości spraw kierowanych do mediacji.

– Mediatorzy, którzy przez nabytą wiedzę zwiększą swoje kompetencje oraz stworzą sieć wyspecjalizowanych mediatorów ds. gospodarczych.

– Pracownicy Punktów Obsługi Interesantów, którzy w profesjonalny i życzliwy sposób będą służyć klientom udzielając im fachowej informacji na temat alternatywnych sposobów rozwiązywania.

Gospodarczy profesjonaliści

W ramach prowadzonej akcji edukacyjnej docelowo przeszkolonych ma zostać aż 300 sędziów sądów okręgowych i rejonowych, 200 pracowników punktów obsługi interesantów w sądach oraz 200 mediatorów. Trzy cykle szkoleniowe podzielone na bloki tematyczne mają na celu edukację wszystkich uczestników z zakresu alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów w sprawach gospodarczych. Pierwszy cykl trzydniowych szkoleń skierowany jest do sędziów. W ramach szkolenia poznają oni m.in. zasady i specyfikę: mediacji gospodarczych, zapisów na sąd polubowny, arbitrażu gospodarczego i zatwierdzania ugód gospodarczych. Będą mieli też okazję do zapoznania się z instytucjami oferującymi usługi mediacyjne oraz z metodami i technikami motywowania stron do podjęcia mediacji. Poprzez wskazanie dobrych praktyk współpracy z mediatorami oraz korzyści płynących z mediacji szkolenia mają pogłębić zaufanie sędziów do mediatorów. Może to stanowić istotny atrybut wpływający na zwiększenie liczby spraw kierowanych przez sędziów do mediacji. Ponadto, budowanie pozytywnych relacji jest korzystne i ma fundamentalne znaczenie, bowiem istotne jest, aby sędzia kierując sprawę do mediacji kierował ją do konkretnej, znanej osoby, do której ma zaufanie. Sprawy rozwiązywane przy udziale mediatora poprzez alternatywne sposoby rozwiązywania konfliktów i sporów odciążą sądy, przyspieszając tym samym postępowania w innych sprawach. W efekcie, ułatwi to obywatelowi dostęp do wymiaru sprawiedliwości.

Kolejny cykl dwudniowych szkoleń przeznaczony jest dla pracowników Punktów Obsługi Interesantów działających obecnie przy sądach powszechnych. Osoby te już po raz drugi zostaną objęte szkoleniowym wsparciem w ramach projektu „Ułatwianie dostępu do wymiaru sprawiedliwości”. Celem udzielonego im tym razem wsparcia jest podniesienie poziomu wiedzy w zakresie alternatywnych metod rozwiązywania konfliktów i sporów. Dzięki szkoleniom osoby te będą miały okazję poznać m.in. istotę, rolę i podstawy prawne mediacji, procedury zgłaszania spraw do mediacji oraz koszty jakie wiążą się z postępowaniem mediacyjnym. Dodatkowo zaznajomią się z instytucjami oferującymi usługi mediacyjne oraz przyswoją sposoby informowania i rekomendowania metod ADR, w tym mediacji klientom Punktów Obsługi Interesanta. W przyszłości będą oni w stanie fachowo udzielać interesantom rzetelnych informacji w zakresie alternatywnych metod rozwiązywania sporów, co bezpośrednio może wpłynąć na zwiększenie popularności ich stosowania wśród ludzi korzystających z usług tych osób.

Mediacyjny priorytet

Realizacja wszystkich zadań z zakresu upowszechniania mediacji i innych alternatywnych sposobów rozstrzygania sporów stanowi priorytet dla Ministerstwa Sprawiedliwości. Działanie podjęte w ramach projektu pt. „Ułatwianie dostępu do wymiaru sprawiedliwości”, dotyczące realizacji cykli szkoleniowych z zakresu alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów w sprawach gospodarczych stanowi element upowszechniania informacji na temat alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów poprzez wprowadzanie atrakcyjnych form polityki informacyjno- edukacyjnej.

Celem bezpośrednim tego działania jest wypracowanie kompleksowych i trwałych mechanizmów wspierających rozwój alternatywnych metod rozwiązywania sporów w Polsce. W szerszym kontekście działanie to przyczyni się nie tylko do zwiększenia popularności stosowania alternatywnych metod rozwiązywania sporów, ale pozwoli również na zbudowanie pozytywnego i trwałego wizerunku wymiaru sprawiedliwości.