Czy fundamenty demokratycznego państwa muszą się tak często zmieniać? Powinniśmy zacząć tworzyć takie akty prawne, by ich zasadnicze zręby trwały latami – projekt nowelizacji u.s.p. ocenia sędzia Waldemar Żurek z KRS. Czy nie należałoby rozpocząć pracy nad zmianami u.s.p. od publicznej debaty wskazującej jedynie ich założenia? W przeciwnym razie mamy do czynienia z wizjonerskimi i bardzo zasadniczymi projektami powstającymi w zaciszu gabinetów, „rzucanymi” potem środowisku prawniczemu „na pożarcie”. Sędziowie, bez których powstały założenia do projektu nowelizacji u.s.p., krytykują go jako obcy i zły. Jego autorzy zaś tak ukochali swoje pomysły, że jakakolwiek konstruktywna krytyka wywołuje święte oburzenie i zarzuty o braku kontroli sądownictwa oraz całkowicie złej organizacji jego pracy.

Od administracji oczekuje się, że będzie działała podobnie jak fi rmy prywatne – w oparciu o profesjonalne metody zarządzania i w sposób zorientowany na osiągnięcie satysfakcji obywatela. Takie podejście wkrótce stanie się codziennością także w sądach. Postulat, by sąd traktował obywatela jak swojego klienta, któremu świadczy usługi, może dla niektórych wydawać się obrazoburczy. Wszak konstytucyjną misją sądów jest wyłącznie wymierzanie sprawiedliwości. To oczywiście prawda. Jednak profesjonalizacja sądów i zmiana ich podejścia w relacjach z obywatelem nie musi być sprzeczna z takimi wartościami „trzeciej władzy”, jak podleganie wyłącznie prawu, niezawisłość sędziowska, niezależność władzy sądowniczej czy wreszcie powaga sądu. New Public Management Przyjęcie w sektorze publicznym metod działania charakterystycznych dla podmiotów gospodarczych, a więc zwrot w stronę tzw. nowego zarządzania publicznego (New Public Management, NPM), rozpoczął się na świecie w l. 80 i 90. ubiegłego wieku, na fali powszechnej krytyki sprawności i efektywności administracji publicznej działającej na zasadach biurokratycznych. Krytykowano model biurokratyczny jako niedostosowany do warunków współczesności. Argumentowano, że był on właściwy w warunkach gospodarek przemysłowych z pierwszej poł. XX w. Doszedł jednak do kresu i nie odpowiada już wymogom czasów, których symbolem jest rozwój technologii komunikacyjnych i rozwój gospodarki opartej na wymianie informacji, a nie produkcji przemysłowej.

„Iustitia” powinna starać się, by na delegacje do Ministerstwa Sprawiedliwości udawali się najlepsi, otoczeni szacunkiem środowiska sędziowie. To od ich pracy w głównej mierze zależy kształt ustrojowy oraz kondycja naszego sądownictwa – zauważa sędzia Bohdan Zdziennicki. Po prawie 30 latach pełnienia funkcji sędziego i wydaniu tysięcy rozstrzygnięć przechodzę w stan spoczynku. Byłem nie tylko sędzią orzekającym w Naczelnym Sądzie Administracyjnym i Trybunale Konstytucyjnym, czy prezesem TK, ale i sędzią delegowanym do pełnienia funkcji Wicedyrektora Departamentu Prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości, funkcji Podsekretarza Stanu w MS, Sekretarza Generalnego Rady Legislacyjnej, członka Komisji ds. Reformy Prawa Cywilnego, itp. Wspominam o tym, bo w ramach tego, co socjologowie określają jako „obserwacja uczestnicząca”, miałem możliwość nie tylko kontestowania, ale i udziału w złożonych relacjach sędziów z organami władzy sądowniczej, jak i z różnymi organami władzy wykonawczej i władzy ustawodawczej.

Prócz przepisów o samorządzie, w zasadzie większość proponowanych zmian w u.s.p. budzi sprzeciw sędziów. Zamiast wprowadzać kolejne prowizoryczne rozwiązania, lepiej przygotować nową ustawę o sądach – twierdzi sędzia Bartłomiej Przymusiński z SSP „Iustitia”. Projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, będący przedmiotem konsultacji Ministerstwa Sprawiedliwości ze Stowarzyszeniem Sędziów Polskich „Iustitia”, nie poddaje się jednoznacznej ocenie. Rozwiązania godne akceptacji sąsiadują w nim z pomysłami chybionymi, a nawet sprzecznymi z intencjami autorów projektu.

Władza sądownicza nie może funkcjonować w izolacji. Sądownictwo, należąc do systemu organów państwa oraz dysponując środkami budżetowymi, powinno podlegać pewnej weryfi kacji. Jej formą jest właśnie nadzór administracyjny – pisze w liście do członków SSP „Iustitia” Minister Sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski. Szanowni Państwo! Dziękując za zaproszenie na sesję „Samorządność sędziowska i pozycja władzy sądowniczej w Polsce”, organizowaną w ramach programu obchodów XX-lecia Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”, pragnę przekazać Państwu moje szczere gratulacje z okazji jubileuszu.