Przepadek w prawie karnym – natura i zadania

Rafa__Kierzynka_Przepadek_w_prawie_karnym_Wojciewski_(2)

We współczesnym prawie karnym przepadek spełnia nowe funkcje. Oprócz swej tradycyjnej roli, polegającej na pozbawianiu sprawców narzędzi przestępstwa oraz przedmiotów i korzyści z niego pochodzących, odgrywa obecnie także rolę środka zapobiegającego przestępczości. Pozbawiając pewne osoby (wśród nich sprawców przestępstw, ale nie tylko) mienia, w rozmaity sposób związanego z popełnieniem czynu zabronionego, niekoniecznie wszakże pochodzącego z takiego czynu, omawiana instytucja zapobiega wykorzystaniu tego mienia do dalszej działalności przestępczej. W konsekwencji, mechanizm przepadku został w licznych jurysdykcjach, jak również w prawie międzynarodowym i prawie Unii Europejskiej, uzupełniony o wiele obocznych form, nakierowanych przede wszystkim na realizację funkcji zapobiegawczej tego środka, a przez

Środek tymczasowy w postępowaniu przed Trybunałem

Szymon_Janczarek__rodek_tymczasowy

Europejski Trybunał Praw Człowieka może korzystać z środków tymczasowych (interim measures), które służą prawidłowemu przebiegowi postępowania i gwarancji interesów stron. Jakie są podstawy stosowania takich środków, w jakiego rodzaju sytuacjach Trybunał korzysta z nich najczęściej i jaką mogą przybrać postać? Trybunał nie wskazuje państwom wprost, co powinno zostać podjęte w celu zastosowania się do zalecenia środka tymczasowego. Praktyczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostaje bowiem w gestii samego państwa. Trybunał wskazuje jedynie rezultat, jaki powinien zostać osiągnięty. Konieczne jest wówczas przeprowadzenie na szczeblu krajowym szczegółowej analizy sytuacji skarżącego. Celem jest ustalenie i zastosowania takich środków faktycznych lub prawnych, które będą najbardziej adekwatne

Na wokandzie ETPCz

Szymon_Janczarek_s_dziowie4

Od początku września do połowy listopada 2016 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał trzy wyroki w sprawach polskich, dwukrotnie stwierdzając naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Stwierdzenie naruszenia prawa własności w kontekście prawa karnego, procesu karnego, czy też prawa karnego wykonawczego nie zdarza się szczególnie często. W ostatnich latach tego typu problem pojawił się na przykład w sprawie Waldemar Nowakowski przeciwko Polsce, w której istota problemu sprowadzała się do niezgodnego z Konwencją orzeczenia przepadku dowodów rzeczowych w postaci kolekcji militariów, zabezpieczonej u byłego powstańca warszawskiego (skarga nr 55167/11, wyrok co do meritum z 24 lipca 2012 roku,

Odpowiedzialność i przejrzystość w sądach

Martyna_Pieszczek

U schyłku XIX wieku Lord Acton stwierdził: „Władza deprawuje. Władza absolutna deprawuje absolutnie”. Z dzisiejszej perspektywy, słowa te zwracają uwagę na konieczność wprowadzenia do porządku prawnego rozwiązań umożliwiających reagowanie na nieprawidłowości w działaniu władzy publicznej i sprawowanie nad nią kontroli prewencyjnej. Naprzeciw tym postulatom wychodzi opracowany w Ministerstwie Sprawiedliwości projekt ustawy o zmianie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz niektórych innych ustaw, który 9 września 2016 r. został skierowany do Sejmu (druk nr 851). Przewiduje on zmiany w ustawie z 27

Rejestr Spadkowy – elektroniczna baza danych

Szymon_Chrobak_zdj_cie

Zmiany w Prawie o notariacie wychodzą naprzeciw postulatowi poszerzenia bazy wpisów dostępnych dla notariuszy i sądów, jak też dla każdego zainteresowanego podmiotu. 8 września 2016 r. weszła w życie nowelizacja dotycząca m. in. ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.) oraz ustawy z 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 164, z późn. zm.), dalej określana jako „Prawo o notariacie”1. Związana jest ona również z europejskim poświadczeniem spadkowym, które – począwszy od dnia 17 sierpnia 2015 r. – wprowadzone

Najważniejsze jest dobro dziecka

Karolina_Szwarc

Przypadki transgranicznych uprowadzeń dzieci przez jedno z rodziców są niestety dość nagminne. Odpowiedzią środowiska międzynarodowego na problemy z tym związane jest Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzania dziecka za granicę, sporządzona w Hadze w 1980 r. W Polsce obowiązuje ona od 1 listopada 1992 r. (Dz. U. z 1995r., nr 108, poz. 528; dalej: Konwencja haska, Konwencja). Postępowanie prowadzone w trybie przepisów Konwencji haskiej zakwalifikować należy do postępowania cywilnego. Przedmiotem tegoż postępowania nie jest problematyka z zakresu opieki nad dzieckiem. W związku ze wszczęciem postępowania na podstawie przepisów Konwencji haskiej, wszelkie sprawy z zakresu prawa opiekuńczego powinny zostać zawieszone. Prawo do

Nieodpłatna pomoc prawna w praktyce

Marcin_Ozimek_zdj_cie

Od wejścia w życie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej minęło już ponad pół roku. Pozwala to na podjęcie próby wstępnego podsumowania jej funkcjonowania. Działanie systemu nieodpłatnej pomocy prawnej podlega badaniu przez Ministerstwo Sprawiedliwości na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej. Przepis ten zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości do corocznej oceny wykonywania zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej, w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego. O wynikach dokonanej oceny Minister Sprawiedliwości obowiązany jest poinformować Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Podstawę tych ocen stanowią

Stop piratom drogowym

Piotr_Rogozi_ski

W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów UD 130). Wprowadza on modyfikacje do kilku aktów prawnych, których przedmiotem są szeroko rozumiane zagadnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Chodzi o kilka kwestii, które od dłuższego czasu nurtowały policjantów, prokuratorów i sędziów, a także opinię publiczną. Do tej pory nie znalazły one niestety dostatecznego odzwierciedlenia w pracach legislacyjnych, choć potrzeba ich wprowadzenia (a przynajmniej rozpoczęcia dyskusji z udziałem wszystkich zainteresowanych środowisk nad konkretnymi propozycjami normatywnymi) wydaje się oczywista. Aktualnie obowiązujące uregulowania nie odpowiadają bowiem w sposób

Projekt ustawy o Komisji Weryfikacyjnej

image0011

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt ustawy powołującej Komisję do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa. Komisja, w myśl projektu, będzie nadzwyczajnym organem administracji publicznej. Stanie na straży interesu publicznego wobec procederu wyłudzania nieruchomości w Warszawie. Zyska uprawnienia – m.in. oparte na Kodeksie postępowania administracyjnego – pozwalające na efektywne działanie i wskazanie naruszeń prawa. Trzeba działań nadzwyczajnych Lustracja prokuratorskich postępowań dotyczących warszawskiej reprywatyzacji obnażyła wiele nieprawidłowości. Mimo podrobionych testamentów, podszywania się pod krewnych prawowitych właścicieli, fałszywych kuratorów, postępowania karne były umarzane, a postępowania administracyjne kontynuowane. Wydawane decyzje administracyjne były też podstawą zasądzania roszczeń odszkodowawczych w

Więcej praw w dochodzeniu roszczeń

image007

15 listopada 2016 roku Rząd przyjął przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt ustawy, która ułatwi przedsiębiorcom, a także zwykłym obywatelom, dochodzenie roszczeń od zagranicznych dłużników. Zatwierdzona przez Radę Ministrów nowelizacja Kodeksu postepowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw dostosowuje polskie przepisy do wymogów unijnych. Zaproponowane rozwiązania zapewnią skuteczne wykonywanie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej o europejskim nakazie zabezpieczenia na rachunku bankowym. Chodzi o procedurę, dzięki której można w postępowaniu transgranicznym dochodzić wierzytelności w sprawach cywilnych i handlowych od dłużników z innych krajów. Blokada konta Wprawdzie rozporządzenia unijne można stosować w państwach członkowskich UE bezpośrednio, jednak w tym przypadku konieczne jest

Biurowość sądowa, czyli o sprawach, których w sądach nie ma

Ma_gorzata_Tomkiewicz_zdj.

Niejawna inwigilacja dotyka materii niezmiernie wrażliwej społecznie i stanowi jedną z najbardziej drastycznych form ingerencji w wolność osobistą jednostki. Wobec faktu, iż stosowanie kontroli operacyjnej powierzono „niezawisłym sądom” nie sposób nie zadać pytania, na ile ten aspekt działalności jest dla sądów obciążający i czy – analizując zagadnienie od strony organizacyjnej – sądy w kwestii kontroli operacyjnej żadnych trudności nie mają. Z informacji podanych przez Prokuratora Generalnego na podstawie art. 10ea ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy o prokuraturze wynika, że w roku 2015 Policja i inne służby skierowały do sądów wnioski o zastosowanie kontroli operacyjnej w odniesieniu do 5.673 osób. Zatrzymując

Badania pozostałości powystrzałowych

Zuzanna_Bro_ek-Mucha_zdj.autorki

Gwałtowność przestępstw z użyciem broni palnej odciska piętno w życiu społecznym, pozostawia też ślad na osobie strzelającej. Niepowtarzalne, acz mikroskopijne pozostałości powystrzałowe odgrywają ważną rolę w ustaleniu okoliczności postrzału. W Polsce postrzał z broni palnej nie jest główną przyczyną nagłych zgonów ludzi, niemniej, od 1990 roku, po zliberalizowaniu przepisów dotyczących jej posiadania, odnotowuje się wzrost liczby przestępstw, samobójstw i wypadków z użyciem broni palnej. Dynamika postrzału i złożone jego następstwa wymagają specyficznego, a zarazem interdyscyplinarnego badania dla celów sądowych. W sukurs idzie rozwój nauk sądowych: medycyny sądowej w zakresie balistyki ran postrzałowych, wyodrębnionej z niej ok. 100 lat temu balistyki

Koszty mediacji

Magdalena_Malinowska_W_jcicka_Koszty_mediacji_Wojciewski

Instytucja mediacji funkcjonuje w polskiej procedurze cywilnej już od ponad dziesięciu lat. Ten okres pozwolił na dokonanie pierwszych obserwacji dotyczących funkcjonowania przyjętych rozwiązań w praktyce i ocenę ich działania. Skutkowało to ostatnią dużą nowelizacją przepisów proceduralnych dotyczących mediacji. Zmiany te zostały wprowadzone ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem polubownych metod rozwiązywania sporów1. Zachęta ekonomiczna Przy okazji tej nowelizacji przeanalizowano także problem wynagrodzenia mediatorów, w przypadku skierowania stron do mediacji na podstawie postanowienia sądu. Zgodnie bowiem z art. 981 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego2, zwanej

Zarząd spółki nie zawsze gra do tej samej bramki

Piotr_Podg_rski

Jako radca prawny zarządzający kancelarią, coraz częściej spotykam się z zachowaniami naruszającymi zasady dozwolonej prawnie konkurencji. Katalog czynów (lub zaniechań) godzących w zasady konkurowania na wolnym rynku staje się coraz bardziej zuchwały. Naruszenia dokonywane są niejednokrotnie „w białych rękawiczkach”, pod pozorem legalnie podejmowanych czynności. Okazuje się bowiem, że zachowania (bądź zaniechania) naruszające normy określone w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji mogą być realizowane przez osoby, którym los spółki – przynajmniej z racji zajmowanego stanowiska – powinien leżeć najbardziej na sercu. Mowa tu oczywiście o członkach zarządu, którzy pod pozorem działania na rzecz określonego podmiotu, mając dostęp do całej tajemnicy przedsiębiorstwa,

Która aplikacja lepsza – radcowska czy adwokacka?

Witold_Cie_la3

Wśród absolwentów studiów prawniczych, decydujących się na zdobycie uprawnień umożliwiających pracę jako profesjonalny prawnik, największe uznanie znajdują aplikacje adwokacka i radcowska. W 2016 roku do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką zapisało się ok. 2980 osób, a na radcowską – ok. 4420 osób. Dla przypomnienia, w roku 2015 do egzaminów wstępnych dopuszczonych zostało: na aplikację adwokacką – 3066 osób (przystąpiło 2945, zdało 1105 osób, tj. 37,5%), a na aplikację radcowską – 4785 osób (przystąpiło 4645, zdało 1597 osób, tj. 34,4%). W związku z podobnym zakresem uprawnień, które przysługują adwokatom i radcom prawnym, nasuwa się pytanie: co wpływa na decyzję wyboru jednego,