31 marca weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o prokuraturze oraz niektórych innych ustaw, rozdzielająca funkcje Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego. Zgodnie z nowymi regulacjami, Prokuratora Generalnego powołuje na 6-letnią kadencję Prezydent RP spośród kandydatów zgłoszonych przez Krajową Radę Sądownictwa i Krajową Radę Prokuratorów. Do pełnienia tej funkcji KRS przedstawiła na początku br. dwóch kandydatów – dotychczasowego Prokuratora Krajowego Edwarda Zalewskiego oraz krakowskiego sędziego Andrzeja Seremeta, którego 5 marca 2010 r. Prezydent powołał na urząd Prokuratora Generalnego. 20 kwietnia nominowano trzech jego zastępców. Andrzej Seremet jest absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od połowy l. 80-tych orzekał w Sądzie Rejonowym, następnie w Sądzie Okręgowym (Sądzie Wojewódzkim) w Tarnowie. W marcu 1991 r. zrzekł się urzędu sędziego i wyjechał na dwa lata do USA. Po powrocie uzyskał ponowną nominację na sędziego Sądu Wojewódzkiego w Tarnowie, następnie w 1997 r. przeszedł do Sądu Apelacyjnego w Krakowie, gdzie przez wiele lat pełnił funkcję zastępcy rzecznika dyscyplinarnego. Pierwszym zastępcą Prokuratora Generalnego został Marek Jamrogowicz, były szef Prokuratury Okręgowej w Tarnowie i Apelacyjnej w Krakowie.

Z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości przedstawiciele samorządu adwokackiego, radcowskiego i notarialnego udzielili kilkudziesięciu bezpłatnych porad prawnych dla członków rodzin ofiar katastrofy lotniczej w Smoleńsku.27 kwietnia w siedzibie Ministerstwa Sprawiedliwości szef resortu Krzysztof Kwiatkowski podpisał z przedstawicielami samorządów prawniczych porozumienie dotyczące bezpłatnej pomocy prawnej dla osób, które w katastrofie prezydenckiego samolotu w Smoleńsku straciły swoich najbliższych. Z ramienia Naczelnej Rady Adwokackiej podpis pod dokumentem złożył p.o. Prezesa Rady mecenas Andrzej Michałowski, w imieniu Krajowej Rady Radców Prawnych – prezes Rady Maciej Bobrowicz, zaś w imieniu Krajowej Rady Notarialnej – prezes Rady Lech Borzemski.W ramach Porozumienia środowiska prawnicze udzieliły porad w zakresie postępowań spadkowych oraz wynikających z nich postępowań cywilnych (m.in. o wpisy do ksiąg wieczystych), a także postępowań administracyjnych i podatkowych (w tym postępowań związanych z ujawnieniem praw do spadku). Oferowana pomoc dotyczyła również dostępu do wszelkich świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Wyznaczeni przedstawiciele adwokatury, notariatu i środowiska radców prawnych udzielali jej zarówno osobiście, jak i pod specjalnie udostępnionymi numerami telefonów.

Rozpoczęła się dystrybucja 135 tys. broszur Ministerstwa Sprawiedliwości, które pomogą osobom występującym przed organami wymiaru sprawiedliwości poznać ich prawa i obowiązki.Wychodząc naprzeciw potrzebom informacyjno- edukacyjnym Polaków, w maju br. Ministerstwo Sprawiedliwości wydało trzy broszury pod wspólnym tytułem „Prawa i obowiązki obywatela w sądzie i prokuraturze”. Nakład publikacji w wysokości 135 tys. egz. do końca 2010 r. trafi do sądów, prokuratur, komend policji oraz instytucji udzielających bezpłatnych porad prawnych. Broszury otrzymają również działające w sądach punkty obsługi interesantów (łącznie 90 punktów otrzyma ponad 13 tys. broszur). Każda z trzech broszur poświęcona jest innemu rodzajowi postępowania – procedurze karnej, cywilnej oraz sądowoadministracyjnej. Poza podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi funkcjonowania organów wymiaru sprawiedliwości, główny nacisk położono w nich na wyeksponowanie informacji o prawach i obowiązkach obywatela.

Priorytetowe rozpatrywanie przez sądy spraw z udziałem małoletnich ofiar przestępstw – oto najnowsza inicjatywa Rady do Spraw Pokrzywdzonych Przestępstwem.7 maja br. odbyło się kolejne posiedzenie działającej przy Ministrze Sprawiedliwości Rady. Spotkanie poświęcone było omówieniu inicjatywy członków Rady w zakresie priorytetowego rozpoznawania w sądach spraw z udziałem małoletnich pokrzywdzonych. Informację na ten temat przedstawiła sędzia Anna Maria Wesołowska, pomysłodawczyni idei. Podczas dyskusji szczególną uwagę zwrócono na przepisy prawa europejskiego i międzynarodowego, które zobowiązują osoby działające w imieniu organów wymiaru sprawiedliwości do szczególnego traktowania dzieci – ofiar lub świadków przestępstw. Zgodnie z tymi regulacjami postępowania sądowe z udziałem dzieci winny rozpoczynać się i być prowadzone jak najszybciej. Podczas spotkania uzgodniono treść listu, jaki jeszcze przed wakacjami Ministerstwo Sprawiedliwości wystosuje do prezesów wszystkich sądów. Zawiera ono wskazówki, jak postępować ze sprawami, w których pokrzywdzonymi są małoletni. Inicjatorzy pomysłu liczą, że akta tego typu spraw będą specjalnie znakowane, zaś same sprawy trafią do rozpatrzenia w pierwszej kolejności. Ich liczba nie jest w ostatnich latach znaczna, dlatego priorytetowe ich traktowanie nie przysporzy sędziom dodatkowych obowiązków.

Krzysztof Kwiatkowski i Aleksander Konowałow podpisali „Memorandum o współpracy”.W dniach 3-4 czerwca na zaproszenie Ministra Sprawiedliwości Krzysztofa Kwiatkowskiego z wizytą w Polsce gościł Aleksander Konowałow, Minister Sprawiedliwości Federacji Rosyjskiej. Szefowie obu resortów podpisali „Memorandum o współpracy”, które umożliwi wymianę informacji i doświadczeń w zakresie stosowania prawa oraz funkcjonowania procedur sądowych w Polsce i Federacji Rosyjskiej, a także organizowanie przez oba resorty konferencji, seminariów i staży dla prawników z Polski i Rosji. Rozmowy ministrów dotyczyły również prac nad projektami dwóch polskorosyjskich umów – „Porozumienia o bezpośrednim porozumiewaniu się sądów w zakresie udzielania pomocy prawnej w sprawach cywilnych” oraz umowy o uzupełnieniu i ułatwieniu stosowania europejskich konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych. Zawarcie powyższych umów umożliwi decentralizację obrotu prawnego między oboma krajami, przyspieszenie transgranicznych postępowań przygotowawczych oraz sądowych (zwłaszcza z zakresu prawa rodzinnego i handlowego), jak również prowadzenie wspólnych polsko-rosyjskich śledztw prokuratorskich bez wysyłania wniosków o pomoc prawną. Wizyta ministra Konowałowa było pierwszą od 15 lat wizytą szefa rosyjskiego resortu sprawiedliwości w Polsce. red

Usprawnienie postępowania przy jednoczesnym zagwarantowaniu dojścia do prawdy materialnej i przestrzeganiu gwarancji  procesowych – to główny cel, jaki w pracach nad prawem karnym procesowym stawia sobie Komisja Kodyfikacyjna.30 marca br. w Ministerstwie Sprawiedliwości odbyła się konferencja Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego poświęcona kierunkom zmian w postępowaniu karnym. Konferencję prowadził przewodniczący Komisji, prof. Andrzej Zoll, oraz jej wiceprzewodniczący, prof. Piotr Hofmański. W obradach wzięli udział członkowie kierownictwa resortu sprawiedliwości, z ministrem Krzysztofem Kwiatkowskim i wiceministrami Stanisławem Chmielewskim, Krzysztofem Kluzem oraz Zbigniewem Wroną, jak również naukowcy zajmujący się procedurą karną. Spotkanie rozpoczęto od prezentacji referatów przedstawiających niedomagania postępowania karnego oraz propozycje ewentualnych zmian w przepisach.

Dyskusja o reformie komercyjnych zawodów prawniczych jest potrzebna. Pytanie, w jakim kierunku powinna zmierzać. Zagadnienie to było przedmiotem debaty przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości oraz samorządów adwokackiego i  radcowskiego, którą zorganizował Instytut Spraw Publicznych.23 marca br. w siedzibie Instytutu Spraw Publicznych w Warszawie, w ramach realizowanego przez ISP programu „Obywatel i Prawo”, odbyło się seminarium pt. „Przyszłość reform dotyczących zawodów prawniczych”. Wśród uczestników spotkania znaleźli się m.in. Jacek Czaja, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, Maciej Bobrowicz, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych, Andrzej Michałowski reprezentujący Naczelną Radę Adwokacką, a także Ł ukasz Bojarski z Instytutu Prawa i Społeczeństwa INPRIS. Moderatorem spotkania był Grzegorz Wiaderek, Przewodniczący Rady Ekspertów Programu „Obywatel i Prawo”. Inaugurując spotkanie Wiaderek podkreślił, że w toczącej się debacie na temat zawodu radcy i adwokata na pierwszym miejscu należy postawić pytanie o jakość oferowanej w Polsce pomocy prawnej oraz jej dostępność dla obywateli.

Ministerstwo Sprawiedliwości wraz z Fundacją Dzieci Niczyje rozpoczęło trzeci etap kampanii „Dziecko – świadek szczególnej troski”. Podczas konferencji inauguracyjnej przedstawiono działania, których wprowadzenie ma wpłynąć na zmianę sposobu prowadzenia czynności procesowych w postępowaniach z udziałem małoletnich.3 marca 2010 r. w siedzibie Ministerstwa odbyła się konferencja inaugurująca trzeci etap kampanii „Dziecko – świadek szczególnej troski”. Tegoroczna edycja, realizowana pod hasłem „Będę przesłuchany / Będę przesłuchana”, szczególny nacisk kładzie na sposób realizacji procedur prawnych, w których uczestniczą dzieci – ofiary bądź świadkowie przestępstw. W przeciwieństwie do pierwszej edycji (realizowanej w 2004 r.), która miała na celu zwrócenie uwagi sędziom i prokuratorom na konieczność zagwarantowania dzieciom uczestniczącym w postępowaniu karnym szczególnej ochrony, oraz drugiej (2007 r.), promującej ideę tworzenia Przyjaznych Pokoi Przesłuchań Dzieci, trzecia edycja ma przyczynić się do rozwoju kompetencji w zakresie prowadzenia procedur z udziałem małoletnich świadków. Do realizacji tego celu posłużyć mają m. in. szkolenia dla sędziów, prokuratorów, policjantów oraz biegłych sądowych, realizowane we współpracy z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury oraz samorządami.

Sędzia Izby Cywilnej Sądu Najwyższego Antoni Górski został 31 marca br. wybrany na przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa. Zastąpił na tym stanowisku sędziego SN Stanisława Dąbrowskiego, który piastował je przez dwie kolejne czteroletnie kadencje.Antoni Górski był jedynym zgłoszonym kandydatem. W głosowaniu tajnym poparło go 22 z 24 członków KRS, dwóch wstrzymało się od głosu. Wybrano również wiceprzewodniczących Rady, którymi zostali: Ryszard Pęk, prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz Roman Kęska, wiceprezes Sądu Okręgowego w Siedlcach.Sędzia Górski studia prawnicze ukończył na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1990 r. był sędzią Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. W 1997 r. został powołany na sędziego Sądu Najwyższego. – Zamierzam kontynuować pracę mojego poprzednika, sędziego Stanisława Dąbrowskiego, który zrobił dużo dobrego dla środowiska. Główny cel prac Rady upatruję w naborze najlepszych prawników do zawodu sędziego – mówi w wywiadach nowopowołany przewodniczący KRS. red