Minął rok od uruchomienia strony internetowej przeznaczonej dla osób pokrzywdzonych przestępstwem. Inicjatywa Ministerstwa Sprawiedliwości okazała się sporym sukcesem. Jedną z podstawowych potrzeb poszkodowanych jest bowiem dostęp do informacji na temat przysługujących im praw oraz możliwości uzyskania pomocy. Podstawowym założeniem strony, uruchomionej 22 lutego 2009 r. z okazji Dnia Ofiar Przestępstw, jest jak największa przejrzystość i dostępność publikowanych informacji. Znaleźć na niej można m.in. „Informator dla pokrzywdzonego” – kompendium wiedzy na temat praw ofiar przestępstw, przedstawione dostępnym, łatwo zrozumiałym językiem. Na stronie umieszczono także 21 wzorów przydatnych dokumentów (w tym wzór zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa), wniosków (np. o ściganie, dowodowego, o przyznanie kompensaty), zażaleń (np. na postanowienie o odmowie wszczęcia czy też umorzenie śledztwa lub dochodzenia), jak również wzór prywatnego aktu oskarżenia oraz oświadczenia pokrzywdzonego o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

Niesprawiedliwa i nieefektywna – takie opinie o polskiej Temidzie przyniosło badanie opinii publicznej przeprowadzone na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości. Polacy, skarżąc się na przewlekłość postępowań czy niesprawiedliwe orzecznictwo, przyznają jednocześnie, że nie interesują się funkcjonowaniem sądownictwa, a swoją skąpą wiedzę na ten temat czerpią głównie z telewizji. Jak zatem interpretować uzyskane w badaniu oceny? Badanie opinii publicznej przeprowadzone zostało w ramach projektu „Ułatwianie dostępu do wymiaru sprawiedliwości” współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Zrealizowane zostało na przełomie 2008 i 2009 r. przez konsorcjum IBC Group & Homo Homini, w oparciu o technikę ankieterskich wywiadów osobistych na reprezentatywnej próbie 1542 osób. Raport z badania opublikowano na stornie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości pod koniec marca 2009 r.

VI Ogólnopolska Konferencja "Pomoc dzieciom - ofiarom przestępstw", która odbyła się 26 i 27 października 2009 r. w warszawskim Pałacu Kultury i Nauki, zgromadziła blisko 600 ekspertów z kraju i zagranicy. Współorganizatorami spotkania, obok Ministerstwa Sprawiedliwości, było Biuro Polityki Społecznej Urzędu m.st. Warszawy oraz Fundacja Dzieci Niczyje. Sędziowie, prokuratorzy, policjanci, kuratorzy, pracownicy służb społecznych, psychologowie i psychiatrzy mieli możliwość poznać obowiązujące standardy pracy z najmłodszymi ofiarami przestępstw oraz metody pomocy dzieciom skrzywdzonym. Wystąpienia krajowych i zagranicznych ekspertów - m.in. prof. Kevina Browne’a ze Światowej Organizacji Zdrowia, Theo Notena z holenderskiego oddziału ECPAT International (organizacji działającej na rzecz zwalczania dziecięcej prostytucji, pornografii oraz handlu dziećmi) czy Zsofii Farkas z węgierskiego oddziału Terre des hommes (organizacji zajmującej się ochroną praw dzieci) były punktem wyjścia do dyskusji podczas licznych sesji plenarnych i warsztatów.

Ostatnie posiedzenie Rady do Spraw Pokrzywzonych Przestępstwem przy Ministrze Sprawiedliwości zdominowała dyskusja nad rozwiązaniami, które mogłyby wpłynąć na ograniczenie nadużywania alkoholu w Polsce. Jak pokazują badania, do 70 proc. przypadków przemocy w rodzinie dochodzi w związku ze spożyciem alkoholu. Statystyczny Polak rocznie wypija 9,58 l czystego alkoholu, co wśród osób od 15-tego roku życia oznacza spożycie ponad 11 litrów na osobę. – 19 proc. obywateli wypija 70 proc. wszystkich spożywanych w Polsce w ciągu roku trunków, zaś liczba zgonów na skutek przedawkowania alkoholu rośnie średnio o 10 proc. rocznie – wskazał Krzysztof Brzózka, dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, podczas IV posiedzenia Rady do Spraw Pokrzywdzonych Przestępstwem.

924 tys. – o tyle w 2009 r. wzrosła liczba spraw załatwionych przez sądy powszechne. Jednocześnie sądownictwo znacznie zmniejszyło zaległości z poprzednich lat – spraw niezałatwionych było mniej o 184 tys., tj. o 10,5 proc. Ze wstępnych danych statystycznych opracowanych w MS wynika, że sądy powszechne w 2009 r. odnotowały wpływ 11 897 tys. spraw, czyli o 687 tys. więcej, niż rok wcześniej (wzrost o 6,1 proc.). Wraz ze znacznym wzrostem wpływu, zwiększyła się też liczba spraw, które zostały przez sądy rozpatrzone – z 11 155 tys. w 2008 r. do 12 080 tys. w 2009 r. (wzrost o 8,2 proc.). Znacznemu zmniejszeniu uległa za to liczba spraw zaległych – w 2008 r. było ich 1 744 tys., rok później zaś 1 560 tys. (spadek o 10,5 proc.). red

Ruszyły Prace Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego przy Ministrze Sprawiedliwości. Ich najważniejszy cel to uproszczenie procedury karnej w kierunku skrócenia czasu trwania postępowań. Zespołem wybitnych prawników kieruje prof. Andrzej Zoll z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pierwsze posiedzenie Komisji odbyło się 3 grudnia ubiegłego roku i zostało poprzedzone wręczeniem przez ministra Krzysztofa Kwiatkowskiego aktów powołania jej członkom.

Wyniki egzaminów wstępnych na aplikacje prawnicze oraz nowy model zarządzania szkolnictwem wyższym – o tym dyskutowano podczas spotkania Ministra Sprawiedliwości z dziekanami i prodziekanami ds. dydaktycznych wydziałów prawa szkół wyższych. W czasie konferencji, która odbyła się w dniach 18-20 stycznia br., omówiono wyniki wrześniowych egzaminów na aplikacje adwokacką, radcowską i notarialną. Podczas ostatniego naboru najlepszymi kandydatami okazali się absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Uniwersytetu w Białymstoku. W spotkaniu udział wzięli dziekani 14 uniwersytetów oraz 10 uczelni niepublicznych. Resort sprawiedliwości reprezentował minister Krzysztof Kwiatkowski oraz Podsekretarze Stanu – Jacek Czaja i Piotr Kluz. W spotkaniu uczestniczyła też Barbara Kudrycka, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego. red

Telewizyjne spoty, radiowe audycje, billboardy, plakaty – wszystko z myślą o ofiarach przestępstw, ich prawach oraz możliwościach otrzymania pomocy. Ministerstwo Sprawiedliwości, w ramach projektu „Ułatwianie dostępu do wymiaru sprawiedliwości” finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, przystąpiło do realizacji ogólnopolskiej kampanii pt. „Poznaj swoje prawa. Wyjdź z cienia. Pozwól sobie pomóc” podejmującej temat osób pokrzywdzonych przestępstwem. W pierwszym kwartale 2010 r. kampania prowadzona jest przy użyciu 30-sekundowych spotów radiowych i telewizyjnych. Już wkrótce przekaz trafi na billboardy, zaś na jesieni planowane jest powtórzenie emisji telewizyjnych spotów. Na realizację kampanii zarezerwowano kwotę ok. 1 mln zł.

Od września 2009 r. Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi cykl szkoleń dla sędziów, prokuratorów, policjantów, pracowników pomocy społecznej oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych. Celem szkoleń jest podniesienie kwalifikacji zawodowych osób pracujących z pokrzywdzonymi oraz wprowadzanie do polskiego systemu wymiaru sprawiedliwości, funkcjonującego obecnie w wielu krajach Unii Europejskiej, katalogu dobrych praktyk w działaniach na rzecz ofiar przestępstw.