Prawnik trzech epok

51_1-A-2635_g_opt

Praktyk z krwi i kości, a jednocześnie wybitny profesor i teoretyk. Był duszą środowiska prawniczego czasów II RP. Emil Stanisław Rappaport (1877-1965) wytyczał polskiemu wymiarowi sprawiedliwości nowe szlaki, na pierwszym miejscu stawiając zawsze obowiązki wobec państwa. Na stokach poznańskiej cytadeli 21 lipca 1946 r. powieszony został Artur Greiser, niemiecki zbrodniarz, namiestnik Wielkopolski okupowanej przez III Rzeszę w latach 1939-1945. Wyrok w tej sprawie wydał Najwyższy Trybunał Narodowy, któremu przewodził profesor i sędzia Emil Stanisław Rappaport. Przygotowane przez niego uzasadnienie wyroku skazującego miało precedensowe znaczenie dla osądzania zbrodni nazistowskich w Polsce. Było paradoksem, że to właśnie Rappaport podpisał się pod tym wyrokiem śmierci. Przed wojną mawiał on bowiem, że prawo

Tagi:

Upadłość konsumencka – sukces nowych rozwiązań

ChromaStock_1058034_c_opt

Popularność obowiązującej od początku br. nowej formuły upadłości konsumenckiej znacząco przerosła oczekiwania. W ciągu pierwszego półrocza 2015 r. do sądów wpłynęło ponad 2,5 tys. spraw o ogłoszenie takiej upadłości, podczas gdy Ministerstwo Sprawiedliwości szacowało, że będzie ich ok. 1,8 tys. Ustawa z 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych weszła w życie 31 grudnia 2014 r. Gruntownie zmieniła – obowiązujące od 2009 r. – przepisy regulujące postępowanie upadłościowe wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Potrzeba nowych regulacji wynikała z tego, że dotychczasowe prawo było w praktyce martwe. – Statystyki dotyczące złożonych wniosków o upadłość konsumencką niezbicie dowodzą,

Bezkrwawo, ale z siwymi włosami

ręka wyc kreski_gray_opt

Publikujemy list prokurator Karoliny Stockiej-Mycek, przysłany w odpowiedzi na wywiad z prof. Moniką Zbrojewską („Optymizm kontradyktoryjny”, NW nr 3/2015). Z wielką uwagą przeczytałam rozmowę z Panią. Cóż, ma Pani rację – nie ma przymusu bycia prokuratorem… Jednak stwierdzenie o obrażaniu się na ustawodawcę czy o stosowaniu obstrukcji praktycznej jest co najmniej obrażające dla szeregu tych prokuratorów, którzy do wykonywania swojego zawodu podchodzą z pełną odpowiedzialnością. Nie może być bowiem tak, że wprowadza się mniej lub bardziej racjonalne zmiany, nie dając w tym zakresie właściwych narzędzi osobom, które na co dzień mają je stosować. Na temat zmian, jakie weszły w życie 1 lipca 2015 r. i obaw środowiska prawniczego z nimi związanych,

Nowelizacja k.p.k.: rola tez dowodowych

22_1_c_opt

Po 1 lipca 2015 r. w praktyce procesu karnego znacznemu wzmocnieniu uległo znaczenie tezy dowodowej. Stało się tak za sprawą zmian art. 167 k.p.k. w zakresie inicjatywy dowodowej oraz samego przeprowadzania dowodów – w szczególności w przypadku przeprowadzania dowodów z urzędu. Najogólniej rzecz ujmując, teza dowodowa to określenie okoliczności, która ma być udowodniona w postępowaniu dowodowym lub za pomocą danego dowodu. Ponieważ in casu nie musi być tak (choć oczywiście powinno), że uznanie pewnej okoliczności za udowodnioną oznacza, iż w rzeczywistości miała ona miejsce, dowodzeniu podlega raczej twierdzenie o istnieniu danej okoliczności. Pojęcie tezy dowodowej łączy się nierozerwalnie z zagadnieniem wprowadzania dowodów do procesu. To, czy dany dowód jest

Tagi:

O przyczynach kontradyktoryjnej „siwizny”

ręka wyc kreski_gray_opt

Publikujemy replikę do listu Pani Prokurator Karoliny Stockiej-Mycek W odpowiedzi na list prok. Karoliny Stockiej-Mycek (patrz str. 53 – przyp. red.) odnośnie rzekomych niedociągnięć procesu legislacyjnego wprowadzającego kontradyktoryjny model postępowania karnego, nie można przede wszystkim zgodzić się z poglądem Autorki, że ustawodawca nie zapewnił środowisku prawniczemu dość czasu na przygotowanie się do wejścia w życie w dniu 1 lipca 2015 r. reformy procesu karnego. Od ogłoszenia ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247, z późn. zm.) do wejścia w życie zmian upłynął rok i sześć miesięcy. Okres ten należy uznać za ze wszech miar

Pamięć świadka

25_c_opt

Jednym z głównych źródeł dowodowych w postępowaniu karnym są zeznania świadków. Kwestia prawidłowej oceny ich wiarygodności, ze względu na zjawiska zniekształcania śladu pamięciowego, stanowi poważne wyzwanie dla uczestników postępowania w sądzie. W warunkach kontradyktoryjnego procesu karnego – wyzwanie tym większe. W obliczu rozwoju nowych technologii, jak też ewolucji nurtu psychologii pamięci, powszechną staje się świadomość, że zeznania – szczególnie w sytuacji, kiedy stanowią jedyny dowód w sprawie – nie zawsze mogą być w pełni miarodajnym źródłem informacji o przestępstwie. Dowodzą tego badania amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości z początku XXI wieku, z których wynika, że aż 85 proc. osób skazanych w USA na podstawie depozycji świadków okazało się osobami niewinnymi, co pozwoliła ustalić wykorzystywana

O zarobkach asystentów

Z informacji w prasie mogliśmy się niedawno dowiedzieć, że rozważana jest na szczeblu prawotwórczym koncepcja, w myśl której asystent sędziego miałby dodatkowo wykonywać polecenia referendarzy. Czy ta i podobne koncepcje są do końca przemyślane? Zakres zadań asystenta sędziego wynika z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie czynności asystentów sędziów. Do zadań tych należy przede wszystkim sporządzanie na zlecenie sędziego i pod jego kierunkiem projektów zarządzeń, orzeczeń lub ich uzasadnień. Ponadto na zlecenie sędziego asystent sędziego: 1) dokonuje analizy akt sprawy we wskazanym zakresie, 2) kontroluje stan spraw odroczonych, zawieszonych lub oczekujących na podjęcie czynności przez sędziego albo sąd, 3) zwraca się do osób

Tagi:

Medialne know-how dla sprawiedliwości

28_m_c_opt

Praca nad komunikacją i wizerunkiem sądu to zadanie nie tylko dla rzecznika prasowego, ale także dla prezesa sądu i innych sędziów. By usprawnić efektywny dialog wymiaru sprawiedliwości z mediami, a w konsekwencji z obywatelami, MS i KRS przygotowały zbiór dobrych praktyk w zakresie komunikacji i wizerunku sądów. Dokument „Komunikacja i wizerunek sądów. Zbiór dobrych praktyk dla sądów powszechnych” (do pobrania ze strony http://ms.gov.pl/pl/dzialalnosc/strategia/, zakładka „komunikacja”) został przyjęty 19 czerwca br. przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Krajową Radę Sądownictwa. Zespół ds. Standardów Komunikacji w Sądach, który opracował wspomniany dokument, rozpoczął swoją pracę rok wcześniej. Celem zespołu, powołanego przez Ministra Sprawiedliwości i Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa, jest poszukiwanie rozwiązań służących poprawie postrzegania sądów przez obywateli. Potrzeba

Ile radcy w adwokacie?

32. Dubois OK_opt

Nie ma racjonalnych powodów, by istniały dwa odrębne samorządy zrzeszające prawników, których kompetencje niczym się już nie różnią. Bardziej logiczne od dotychczasowego podziału na adwokatów i radców prawnych byłoby zrzeszanie się prawników według ich rzeczywistych specjalizacji. Historycznie równoległe istnienie dwóch zawodów prawniczych miało uzasadnienie. Radcowie prawni zatrudnieni na etatach mieli pracować na potrzeby podmiotów gospodarczych, adwokaci zaś świadczyli pomoc prawną jako przedstawiciele wolnego zawodu. Wraz z zachodzącymi w Polsce przemianami każda z tych grup zawodowych rozszerzała swoje uprawnienia. Adwokaci zajęli się obsługą podmiotów gospodarczych, zaś radcowie uzyskali uprawnienia do reprezentowania osób fizycznych. W konsekwencji przez ćwierć wieku obie grupy zawodowe zrównały się całkowicie w swoich

Tagi: ,

Strasburg i wyrok pilotażowy

31_c_opt

Od 11 lat, a więc od czasu ustanowienia tej praktyki, Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał w sprawach przeciwko Polsce trzy wyroki pilotażowe. Czym taki wyrok różni się od innych? I dlaczego jest szczególnie ważny? Koncepcja wyroku pilotażowego narodziła się w konsekwencji zapaści, w jakiej znalazł się Trybunał w Strasburgu w związku z rozszerzeniem się Rady Europy na kraje Europy Środkowo-Wschodniej, istniejących problemów systemowych generujących znaczne ilości skarg oraz nakładających się na to zmian instytucjonalnych związanych z likwidacją Europejskiej Komisji Praw Człowieka. By poradzić sobie z napływem wielu niemal identycznych spraw, wynikających z istnienia w poszczególnych krajach określonych problemów strukturalnych, Trybunał postanowił szukać rozwiązań o charakterze generalnym. Oznaczało to odejście, w niektórych typach spraw, od

Atrakcyjny jak sędzia?

8_a_c_opt

Rośnie zainteresowanie przedstawicieli wolnych zawodów prawniczych zdobyciem sędziowskiej togi. Wciąż jednak zdecydowana większość nominacji sędziowskich przypada referendarzom, asystentom sędziów oraz samym sędziom. Dlaczego? Życie prawnika na wolnym rynku, w warunkach wszechobecnej, rosnącej konkurencji, nie jest łatwe. Nic więc dziwnego, że dla radców czy adwokatów coraz bardziej atrakcyjny staje się zawód sędziego – z ustabilizowany rytmem pracy, wynagrodzeniem zagwarantowanym przez państwo, zabezpieczeniami socjalno-emerytalnymi. A także z zagwarantowanymi konstytucyjnie przymiotami niezawisłości i niezależności. Powyższe potwierdzają statystyki. W zeszłym roku o wolne stanowiska sędziowskie ubiegały się 1864 osoby, które łącznie złożyły 8093 zgłoszenia. W porównaniu z 2013 r. tych zgłoszeń było aż o 3289 więcej, a kandydatów – o 301. Jednocześnie wzrost liczby zgłoszeń od

Przejrzysty jak MS

W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad przyjęciem „Programu współpracy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego”. Choć dokument ten nie dotyczy bezpośrednio instytucji wymiaru sprawiedliwości, to opracowywane rozwiązania będą miały wpływ na jakość współpracy ministerstwa z sądami. Program współpracy z organizacjami pozarządowymi (ang. NGOs – Non Govermental Organisations) to dokument, jaki organ administracji publicznej może przyjąć w oparciu o ustawę o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Przyjmowanie takich programów jest obowiązkowe w przypadku jednostek samorządu terytorialnego. Administracja rządowa nie była do tej pory zobligowana do ich ustanawiania, jednak rządowy Program „Lepsze Regulacje 2015” rekomenduje ministerstwom takie działania. Dodatkowo ostatnia nowelizacja ustawy o działalności pożytku