Medialne know-how dla sprawiedliwości

28_m_c_opt

Praca nad komunikacją i wizerunkiem sądu to zadanie nie tylko dla rzecznika prasowego, ale także dla prezesa sądu i innych sędziów. By usprawnić efektywny dialog wymiaru sprawiedliwości z mediami, a w konsekwencji z obywatelami, MS i KRS przygotowały zbiór dobrych praktyk w zakresie komunikacji i wizerunku sądów. Dokument „Komunikacja i wizerunek sądów. Zbiór dobrych praktyk dla sądów powszechnych” (do pobrania ze strony http://ms.gov.pl/pl/dzialalnosc/strategia/, zakładka „komunikacja”) został przyjęty 19 czerwca br. przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Krajową Radę Sądownictwa. Zespół ds. Standardów Komunikacji w Sądach, który opracował wspomniany dokument, rozpoczął swoją pracę rok wcześniej. Celem zespołu, powołanego przez Ministra Sprawiedliwości i Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa, jest poszukiwanie rozwiązań służących poprawie postrzegania sądów przez obywateli. Potrzeba

Ile radcy w adwokacie?

32. Dubois OK_opt

Nie ma racjonalnych powodów, by istniały dwa odrębne samorządy zrzeszające prawników, których kompetencje niczym się już nie różnią. Bardziej logiczne od dotychczasowego podziału na adwokatów i radców prawnych byłoby zrzeszanie się prawników według ich rzeczywistych specjalizacji. Historycznie równoległe istnienie dwóch zawodów prawniczych miało uzasadnienie. Radcowie prawni zatrudnieni na etatach mieli pracować na potrzeby podmiotów gospodarczych, adwokaci zaś świadczyli pomoc prawną jako przedstawiciele wolnego zawodu. Wraz z zachodzącymi w Polsce przemianami każda z tych grup zawodowych rozszerzała swoje uprawnienia. Adwokaci zajęli się obsługą podmiotów gospodarczych, zaś radcowie uzyskali uprawnienia do reprezentowania osób fizycznych. W konsekwencji przez ćwierć wieku obie grupy zawodowe zrównały się całkowicie w swoich

Tagi: ,

Strasburg i wyrok pilotażowy

31_c_opt

Od 11 lat, a więc od czasu ustanowienia tej praktyki, Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał w sprawach przeciwko Polsce trzy wyroki pilotażowe. Czym taki wyrok różni się od innych? I dlaczego jest szczególnie ważny? Koncepcja wyroku pilotażowego narodziła się w konsekwencji zapaści, w jakiej znalazł się Trybunał w Strasburgu w związku z rozszerzeniem się Rady Europy na kraje Europy Środkowo-Wschodniej, istniejących problemów systemowych generujących znaczne ilości skarg oraz nakładających się na to zmian instytucjonalnych związanych z likwidacją Europejskiej Komisji Praw Człowieka. By poradzić sobie z napływem wielu niemal identycznych spraw, wynikających z istnienia w poszczególnych krajach określonych problemów strukturalnych, Trybunał postanowił szukać rozwiązań o charakterze generalnym. Oznaczało to odejście, w niektórych typach spraw, od

Atrakcyjny jak sędzia?

8_a_c_opt

Rośnie zainteresowanie przedstawicieli wolnych zawodów prawniczych zdobyciem sędziowskiej togi. Wciąż jednak zdecydowana większość nominacji sędziowskich przypada referendarzom, asystentom sędziów oraz samym sędziom. Dlaczego? Życie prawnika na wolnym rynku, w warunkach wszechobecnej, rosnącej konkurencji, nie jest łatwe. Nic więc dziwnego, że dla radców czy adwokatów coraz bardziej atrakcyjny staje się zawód sędziego – z ustabilizowany rytmem pracy, wynagrodzeniem zagwarantowanym przez państwo, zabezpieczeniami socjalno-emerytalnymi. A także z zagwarantowanymi konstytucyjnie przymiotami niezawisłości i niezależności. Powyższe potwierdzają statystyki. W zeszłym roku o wolne stanowiska sędziowskie ubiegały się 1864 osoby, które łącznie złożyły 8093 zgłoszenia. W porównaniu z 2013 r. tych zgłoszeń było aż o 3289 więcej, a kandydatów – o 301. Jednocześnie wzrost liczby zgłoszeń od

Poza korporacją

ChromaStock_22942776_c_opt

Z roku na rok rośnie liczba osób świadczących usługi prawne bez uprawnień radcy prawnego czy adwokata. Jedni prowadzą działalność doradczą na własny rachunek lub w tzw. kancelariach odszkodowawczych, inni znaleźli zatrudnienie w działach prawnych firm lub urzędów. Jakie są atuty i mankamenty kariery zawodowej prawnika pozakorporacyjnego? Prawo do świadczenia w Polsce usług prawnych mają zarówno osoby zrzeszone w samorządach prawniczych, jak i te działające na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Do tej pierwszej grupy należą adwokaci i radcy prawni, którzy – by móc posługiwać się swoim tytułem zawodowym – muszą ukończyć aplikację, zdać egzamin i być członkiem izby adwokackiej bądź radcowskiej. Natomiast drugą grupę stanowią prawnicy pozakorporacyjni, którzy

Tagi:

Zawód asystent

39_c_opt

Na coraz bardziej konkurencyjnym rynku usług prawnych absolwenci prawa stają przed trudnym dylematem odnośnie obrania dalszej ścieżki kształcenia. Wielu z nich marzy o pracy w charakterze sędziego bądź prokuratora. Najszybszą możliwością dojścia do tych zawodów jest ukończenie aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Inna z możliwości to asystentura. Przepisy dotyczące zasad kształcenia przyszłych sędziów i prokuratorów zmieniały się kilkukrotnie w ubiegłych latach. Obecnie ustawodawca postanowił sytuację prawną w zakresie dostępu do zawodu asystenta, jak również aplikacji prokuratorskiej i sędziowskiej, nieco uprościć. Ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw, w 2017 r. zniknie bardzo kosztowna dla budżetu państwa aplikacja ogólna,

Kontradyktoryjność w rękach apelacji

6_FKW_0286-c_opt

Przesłanką sankcjonującą aktywność dowodową sądu jest obecnie wyłącznie ryzyko wydania lub utrzymania wyroku rażąco niesprawiedliwego. Zasadność podjęcia lub zaniechania tej aktywności będzie oceniał sąd II instancji – pisze sędzia. Wielką nowelizację Kodeksu postępowania karnego, która weszła w życie 1 lipca 2015 r., przeprowadzono dwoma ustawami – z dnia 27 września 2013 r. oraz z dnia 20 lutego 2015 r. Przeciwnicy tej nowelizacji formułują szereg zarzutów szczegółowych. Zapewne część z nich, w szczególności adresowanych wobec ustawy z lutego 2015 r. (której uchwalaniu i wejściu w życie towarzyszył niepotrzebny pośpiech), jest zasadna. Te, w sumie drobne, niedoskonałości, czy bardziej oczywiste niedociągnięcia, trzeba będzie jak najszybciej usunąć. Nie byłoby jednak dobrze, aby atmosfera niepewności,

Tagi:

Szansa w konkurencji

7_PMI_5072_c_opt

W debacie publicznej toczonej przez prawników dominuje pogląd, że rosnąca konkurencja na rynku usług prawnych to zjawisko ze wszech miar niekorzystne. Tymczasem jest dokładnie na odwrót, trzeba tylko umieć „przestawić się na klienta” – przekonuje ekonomista. W „Rzeczpospolitej” czy „Gazecie Prawnej”, ale nie tylko tam, co i raz czytam artykuły autorstwa prawników, że obecna liczba ok. 50 tysięcy radców prawnych i adwokatów jest „olbrzymia” i można już mówić o znaczącej nadpodaży. Co więcej, powszechnie uznaje się w tych wypowiedziach, że konkurencja na rynku usług prawnych jest zjawiskiem negatywnym. Wskazuje się, że prawnikom coraz trudniej jest zdobywać klientów, że konkurencja wzmaga nieetyczne działania, a dla młodych prawników oznacza ona niemal widmo

Tagi:

W obronie ławników

46_DSC_4367_c_opt

Spór wokół instytucji ławnika nie gaśnie. Potrzebny czy zbędny? Aktywny czy bierny? Doświadczenie z sali rozpraw wskazuje, że „udział czynnika społecznego w procesie orzekania” jest nader często uzasadniony – pisze sędzia. Obecność ławnika w składzie orzekającym, związana z zasadą kolegialności rozpoznawania spraw sądowych, stanowi realizację konstytucyjnego prawa obywateli do udziału w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Już w sądownictwie Polski międzywojennej funkcjonowała instytucja ławy przysięgłych, do której zresztą wybierano osoby o wysokim autorytecie i gruntownym wykształceniu. Ranga instytucji spadła po II wojnie światowej, kiedy to ławę przysięgłych zastąpiono ławnikami ludowymi, od których, w praktyce, nie wymagano już ani „nieskazitelnego charakteru”, ani wykształcenia. Szeroki udział „mas pracujących” w procesie orzekania (we

Tagi:

Powrót asesury sądowej

17_a_c_opt

Z początkiem 2016 r. do sądów powszechnych wraca – w nowej odsłonie – instytucja asesora. Umożliwi ona weryfikację kandydata na sędziego pod względem jego wiedzy prawniczej, jakości orzecznictwa, sprawności prowadzonych postępowań oraz predyspozycji charakterologicznych niezbędnych w procesie sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej 30 lipca 2015 r. podpisał ustawę przywracającą instytucję asesora sądowego (ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z dnia 25 sierpnia 2015 r. poz. 1224). Wchodzi ona w życie 1 stycznia 2016 r. Prace nad ustawą trwały od początku 2013 r., początkowo w zespole, w skład którego wchodzili przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości i Krajowej Rady

Tagi:

Bez ławników w sądach rodzinnych?

48_IMG_1745_c_opt

Umożliwiając łączne rozstrzygnięcie w jednym postępowaniu problematyki władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dzieckiem drastycznie, ale w sposób mało przekonujący, ograniczono udział ławników w rozstrzyganiu spraw rodzinnych – twierdzi asystent sędziego. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1062), od dnia 29 sierpnia 2015 r. art. 509 k.p.c. brzmi: Sprawy o przysposobienie sąd rozpoznaje w pierwszej instancji w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Dotąd przepis stanowił, że sprawy o przysposobienie, o pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej w pierwszej instancji sąd rozpoznaje w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Nowelizacja zniosła składy ławnicze w rozpoznawanych przez

Tagi:

Przejrzysty jak MS

W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad przyjęciem „Programu współpracy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego”. Choć dokument ten nie dotyczy bezpośrednio instytucji wymiaru sprawiedliwości, to opracowywane rozwiązania będą miały wpływ na jakość współpracy ministerstwa z sądami. Program współpracy z organizacjami pozarządowymi (ang. NGOs – Non Govermental Organisations) to dokument, jaki organ administracji publicznej może przyjąć w oparciu o ustawę o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Przyjmowanie takich programów jest obowiązkowe w przypadku jednostek samorządu terytorialnego. Administracja rządowa nie była do tej pory zobligowana do ich ustanawiania, jednak rządowy Program „Lepsze Regulacje 2015” rekomenduje ministerstwom takie działania. Dodatkowo ostatnia nowelizacja ustawy o działalności pożytku