Władza pod sędziowską kontrolą

Irena Kamińska

Rozmowa z Ireną Kamińską, sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego i ekspertem w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, prezesem Stowarzyszenia Sędziów „Themis”. – Pani Sędzio, przez wiele lat pracowała Pani w sądzie powszechnym, dziś orzeka Pani w sprawach administracyjnych. Jaki był powód tej zmiany – rodzaju sądownictwa i rozpatrywanych problemów prawnych? – Jestem osobą bardzo ciekawską i gdy prezes Roman Hauser zaprosił mnie na delegację do NSA, chętnie skorzystałam, by zobaczyć, co się tu dzieje, jak wygląda praca w sądzie administracyjnym. Muszę przyznać, że początkowo wszystko to wydawało mi się dość nudne – tam, w sądzie powszechnym w Łodzi, ludzkie losy, emocje w sali, a tu, w Warszawie, decyzje, dokumenty, świat urzędów. Jednak już po paru sesjach zorientowałam się, że dla prawnika to dopiero

Tagi: , , ,

Magia sprzedaży

Sklep, wystawa

O sukcesie zawodowym w branży prawniczej coraz częściej decyduje magiczny, choć nielubiany w branży, termin „sprzedaż”. Co oznacza w praktyce? I jaki ma wpływ na karierę młodych prawników wkraczających na rynek konkurencyjnych usług? Określenie „sprzedaż” zastępowane jest różnymi terminami. „Sprzedaż” to „tworzenie relacji z klientami”, „rozwój biznesu” czy, coraz bardziej popularne zapożyczenie z języka angielskiego, „business development”. W gruncie rzeczy chodzi jednak o to samo – biegłość w sprzedaży siebie i swoich umiejętności, powiązaną z umiejętnością koncentracji na potrzebach klienta. Jeszcze kilkanaście lat temu sam tytuł adwokata bądź radcy prawnego dawał gwarancję sukcesu oraz statusu w środowisku prawniczym i biznesowym. Obecnie trzeba jeszcze wiedzieć, jak dotrzeć do klienta, zdobyć jego zaufanie, a na koniec wystawić rachunek. W tym celu świadomie należy rozwijać nie tylko swoją

Tagi: , , ,

Brzemię wyroku

Teresa Romer

Orzekając o losach drugiego człowieka nie można „iść na skróty”. Sędzia musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności towarzyszące sprawie, musi czuć i wiedzieć, kim jest człowiek, którego chce ukarać lub uniewinnić. A jeśli ukarać, to zawsze z założeniem, że kara ma wychować, a nie niszczyć. Ma prowadzić ku dobremu. Słowo „wyrok” liczy zaledwie pięć liter, a mieści się w nim sumienie sędziego i jego odpowiedzialność za losy drugiego człowieka. Dla oskarżonego w sprawie karnej wyrok oznacza często rozdzielenie z bliskimi – na lata, czasem na całe życie. Koniec kariery zawodowej, koniec marzeń, rozstanie ze światem wolności, z domem, z dotychczasowym życiem. Podobnie wyrok w sprawie cywilnej. Zależnie od jej charakteru, wyrok to znaczne konsekwencje finansowe, to być albo nie być małżeństwa, to trauma dla dziecka rzutująca

Tagi: ,

Prokuratorski obiektywizm

Krzysztof Sobczak

Policja zatrzymuje człowieka, bo dwie inne osoby powiedziały, że popełnił przestępstwo. Prokurator wnioskuje o areszt, sąd areszt stosuje. Po roku prokurator sprawę umarza, bo nie znajduje dowodów. I nawet nie ma zwyczaju, by ktoś powiedział: przepraszam. Niesłusznie oskarżeni po kilka miesięcy siedzą w aresztach, tracą pracę, rodziny, przyjaciół. Media codziennie przynoszą takie historie, często o znacznym ciężarze gatunkowym, przeważnie dotyczące osób z jakiegoś powodu znanych. Nieznani cierpią w ciszy. Oczywiście, fakt, że gazety o czymś piszą, nie oznacza jeszcze, że zjawisko jest poważne. Jednak ze statystyk prokuratury wynika, że niesłuszne oskarżenia to w Polsce problem. Z blisko 1,2 mln stwierdzanych rocznie przestępstw w przypadku dwóch procent dochodzi do uniewinnienia, a w kolejnych dwóch do umorzenia sprawy przez sąd. Można zatem przyjąć, że

Tagi: ,

Takie Rzeczypospolite, jakie sędziów chowanie

Adam Bodnar

O reformie wymiaru sprawiedliwości mówi się najczęściej w kontekście zmian ustrojowych czy poważnych rozwiązań legislacyjnych. Mniej uwagi poświęca się choćby systemowi kształcenia ustawicznego. A wymaga on zmian zasadniczych. Minęły czasy, kiedy uważało się, że wraz ze zdaniem egzaminu sędziowskiego nie istnieje potrzeba, by sędzia się dokształcał. Zmieniające się przepisy, multicentryczny charakter prawa, poziom skomplikowania spraw wykraczający ponad ścisłą analizę normy prawnej, zachowania ludzkie na sali sądowej – wszystko to wpływa na konieczność ciągłego podnoszenia kwalifikacji. Szkolić się trzeba zarówno w kwestiach merytorycznych (znajomości przepisów i orzecznictwa), jak i umiejętnościach miękkich (zasadach negocjowania, sztuce przemawiania) czy podstawowej wiedzy z nieprawniczych dziedzin fachowych, które mają wpływ na rozstrzyganie sporów (np. psychologii czy ekonomii).

Tagi: , , ,

Adwokat z mgły

Jacek Dubois

Dla zwykłego obywatela skojarzenia z historią pełno-mocnika uwikłanego w smoleńską mgłę będą proste. Gdy adwokat mówił fantasmagorie, był bezkarny; gdy im zaprzecza, koledzy-adwokaci domagają się krwi. To cena za to, że zasady zawodowej etyki od początku nie były egzekwowane. Etyki uczyłem się u mecenasa Witolda Bayera, legendy polskiej adwokatury. Zajęcia były fascynującym przeżyciem. Dowiedziałem się na nich np. dlaczego, idąc korytarzem sądowym, teczkę mamy nosić w lewej ręce. To proste. Prawą powinniśmy mieć w gotowości, by móc uścisnąć dłonie spotykanym kolegom. Kształcąc nas, najwyższą wagę przywiązywano do tajemnicy zawodowej. Na egzaminach pytano, jak winien postąpić adwokat, gdy klient poinformuje go, że zamierza wysadzić Pałac Kultury. Prawidłowa odpowiedz brzmiała, że adwokat nie może uczynić nic

Tagi: ,

Niesprawiedliwe sądy o e-sądzie

Paweł Kurczyński - radca prawny

Tezy, jakoby e-sąd umożliwiał sprytnym lub nieuczciwym firmom windykacyjnym wymuszanie zwrotów nieistniejących długów, są z gruntu nieusprawiedliwione. Podważają też fundamentalną zasadę pacta sunt servanda – przekonuje radca prawny Paweł Kurczyński. Instytucja elektronicznego postępowania upominawczego poddana została w ostatnich miesiącach miażdżącej krytyce prasowej. Stawiane w niej zarzuty, jakoby e-sąd był narzędziem w rękach nieuczciwych wierzycieli, którzy dochodzą nieistniejących roszczeń wobec osób niebędących dłużnikami albo celowo podają fałszywe dane adresowe pozwanych, uniemożliwiając im tym samym podjęcie środków obrony, są niestety dalekie od rzeczywistości. Medialna rzeczywistość kreowana jest – świadomie lub nie – w oparciu o oburzenie dłużników wobec elektronicznego postępowania upominawczego – sprawnego, szybkiego i taniego narzędzia dochodzenia przez wierzycieli

Tagi: ,

Z pożytkiem dla przedsiębiorcy

Jolanta Machura-Szczęsna - sędzią Sądu Rejonowego w Gliwicach

Zmiany procedury i wzmacnianie nadzoru mają niekorzystny wpływ na sprawność orzekania. W sądach potrzeba zmiany sposobu oceny pracy orzeczniczej oraz wzmocnienia asystenckiego – postuluje Jolanta Machura-Szczęsna. Pomimo podejmowanych od lat prób uproszczenia procedur sądowo-urzędowych w celu ułatwienia przedsiębiorcom dochodzenia roszczeń, sytuacja ciągle nie jest zadowalająca. Polska nie wypada dobrze na tle innych państw w szybkości sądowego egzekwowania należności. Przedstawiciele biznesu skarżą się m.in na trwające latami postępowania, na urzędnicze podejście sędziów poszukujących prawdy obiektywnej nawet w prostych sprawach, zamiast rozstrzygana sporów bez brnięcia w detale, na nieżyciowe zasady doręczeń pism sądowych. Politycy deklarują chęć podejmowania kolejnych reform sądownictwa gospodarczego, podczas gdy sądom najbardziej potrzeba stabilizacji, przedsiębiorcom zaś – poczucia pewności prawa. Wady

Tagi: , , , ,

W koronie czy bez?

Marcin Przestrzelski - asystent sędziego z Poznania

Zgodnie z popularnym ostatnio poglądem, że urząd sędziego powinien stanowić „koronę zawodów prawniczych”, sędziowie w Polsce powinni rekrutować się z grona doświadczonych adwokatów, radców prawnych, prokuratorów, notariuszy. Czy rzeczywiście system dochodzenia do zawodu wymaga przeprowadzenia aż tak gruntownej reformy? – zastanawiają się Mariusz Sygrela i Marcin Przestrzelski z Sądu Okręgowego w Poznaniu. Początek zmianom w zakresie powoływania na stanowisko sędziowskie dał słynny wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 października 2007 r. (sygn. akt SK 7/06), na mocy którego powierzanie asesorom sądowym pełnienia czynności sędziowskich zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP. W konsekwencji, od 4 marca 2009 r. instytucja asesora, z której do tej pory wywodziła się zdecydowana większość polskich sędziów, straciła rację bytu. Obecnie ponad 90 proc. sędziów powoływanych jest

Tagi: , ,

Z mediacją na uczelnie

Finaliści konkursu wraz z jury

Studenci prawa uznali, że mają zbyt mało zajęć dydaktycznych dotyczących polubownego rozwiązywania sporów. I zorganizowali ogólnopolski konkurs „Mistrzowie mediacji”. Ministerstwo Sprawiedliwości objęło patronat nad wydarzeniem. Resort od wielu lat stara się upowszechnić w świadomości społecznej instytucję mediacji. Prowadzi kampanie medialne i akcje billboardowe, opracowuje specjalne ulotki, organizuje coroczne „Dni Mediacji”. Dodatkowo, w sądach okręgowych działają sędziowie pełniący nieformalne funkcje „rzeczników mediacji”. I choć mediacja ma same plusy, bo pozwala rozstrzygać spory szybciej i taniej niż w salach sądowych, to wciąż zbyt mało osób chce z niej korzystać. „Mistrzowie mediacji” to odpowiedź studentów na obecną sytuację, kiedy nawet w programie studiów prawniczych wiedza o alternatywnych sposobach rozwiązywania sporów jest marginalizowana. – Na wydziałach prawa mediacja jest niestety wciąż

Tagi: ,

Radcowie promują wiedzę o sądach

Jest już dostępny, przygotowany przez Krajową Radę Radców Prawnych, film „Spacer po prawie”. Resort współpracuje z radcami w ramach propagowania edukacji prawnej wśród młodzieży. Premierę zorganizowano 14 maja br. Film w przystępny sposób przybliża uczniom szkół ponadgimnazjalnych kluczowe aspekty związane z funkcjonowaniem sądów, rolą radców prawnych i adwokatów, a także zadaniami organów administracji rządowej. Krajowa Rada Radców Prawnych jest m.in. stroną podpisanego 13 lutego br. porozumienia z Ministerstwem Sprawiedliwości, Ministerstwem Edukacji Narodowej oraz Stowarzyszeniem Sędziów „Themis” o współpracy w zakresie realizowania, rozwijania i promowania programu edukacji prawnej w szkołach, w tym organizowania pro bono lekcji prawa. Na stronie internetowej resortu (www.ms.gov.pl) uruchomiono zakładkę „Edukacja prawna” z informacjami o działaniach realizowanych w ramach tego porozumienia. Film „Spacer po prawie”

Tagi: ,

O kontradyktoryjności w k.p.k.

Uczestnikiem konferencji był m.in. Michał Królikowski, Podsekretarz Stanu w MS

Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu zorganizował konferencję naukową, której uczestnicy dyskutowali o słuszności, będącej obecnie na etapie prac parlamentarnych, szerokiej nowelizacji k.p.k. Ministerstwo Sprawiedliwości objęło patronat nad spotkaniem. Konferencja pt. „W drodze ku kontradyktoryjności. Proces karny w świetle projektowanych zmian” odbyła się w dniach 23-24 kwietnia br. Pierwszego dnia zorganizowano następujące sesje tematyczne: „Kontradyktoryjny model rozprawy przed sądem pierwszej instancji”, „Wpływ kontradyktoryjności rozprawy na przebieg postępowania przygotowawczego” oraz „Kontradyktoryjność postępowania odwoławczego”. Drugiego dnia podjęto następującą problematykę: „Kontradyktoryjność jako wyznacznik nowelizacji kodeksu postępowania karnego”, „Wpływ nowelizacji kodeksu postępowania karnego na postępowanie przygotowawcze” oraz „Tok procesu karnego w świetle proponowanych zmian”. Tradycja i praktyka 22 kwietnia jako pierwszy

Tagi: , , ,

Książki prawnicze

Józef. K. Gierowski, Lech K. Paprzycki – „Niepoczytalność i psychiatryczne środki zabezpieczające. Zagadnienia prawno-materialne, procesowe, psychiatryczne i psychologiczne”

Co roku wydawcy wprowadzają na polski rynek kilka tysięcy nowych publikacji książkowych skierowanych do prawników. Są wśród nich zarówno pozycje nowe, jak i kolejne wydania uznanych tytułów. W tej rubryce chcielibyśmy przybliżyć Czytelnikom najciekawsze, naszym zdaniem, książki prawnicze, które ukazały się lub w najbliższym czasie ukażą się na rynku.wydawniczym. Prawo karne Józef. K. Gierowski, Lech K. Paprzycki – „Niepoczytalność i psychiatryczne środki zabezpieczające. Zagadnienia prawno-materialne, procesowe, psychiatryczne i psychologiczne” Nienależnie od różnic w doktrynalnych definicjach, wina jest kluczowym pojęciem prawa karnego, podstawowym warunkiem odpowiedzialności karnej. Jak zauważa przywołany przez autorów opisywanej publikacji prof. Andrzej Zoll, wina to „oceniana z punktu widzenia kryteriów społeczno-etycznych, nieusprawiedliwiona wadliwość procesu decyzyjnego”

Tagi: , ,

Wiarygodność świadka: perspektywa komunikacyjna

Świadek na sali sądowej, kłamca

Nagrywanie rozprawy, zwłaszcza możliwość późniejszej analizy utrwalonych zachowań werbalnych, niewerbalnych i parawerbalnych jej uczestników, pozwala ocenić autentyczność oraz uczciwość złożonych zeznań. Narzędzie to może być dodatkowym elementem utwierdzającym sędziego w słuszności planowanego rozstrzygnięcia. Przesłuchiwanie świadków w sali sądowej jest standardową procedurą, na podstawie której sędzia ustala przebieg wydarzeń lub potwierdza zawarte w dokumentacji fakty i informacje. Obowiązujące przepisy prawne mają zagwarantować całkowitą zgodność z prawdą składanych przez uczestników rozprawy zeznań i wyjaśnień, jednak procesowa praktyka pokazuje, że świadkowie i strony niejednokrotnie próbują wprowadzić sędziego w błąd relacjonując nieprawdziwą wersję wydarzeń tak, jakby była ona prawdziwa. Niektóre z zachowań komunikacyjnych zeznającej osoby (werbalne, niewerbalne i parawerbalne) mogą zatem świadczyć o przeżywaniu przez nią emocji charakterystycznych

Tagi: , , , , ,

Strasburg o kontaktach rodziców z dziećmi

ETPCz a prawo rodzica

Jedną z kategorii spraw rozstrzyganych przed ETPCz jest zagadnienie realizacji prawa rodziców, w szczególności po konflikcie rozwodowym, do kontaktów z dzieckiem. Skargi w tego rodzaju skomplikowanych stanach faktycznych Trybunał zazwyczaj ocenia z perspektywy ewentualnego naruszenia art. 8 Konwencji, przyznającemu każdej jednostce prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Z treści wspomnianego art. 8 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wywieść można istnienie po stronie państwa obowiązków o dwojakim charakterze. Z jednej strony, w ujęciu negatywnym, państwo powinno powstrzymać się od ingerowania w sferę chronioną przepisem Konwencji. Z drugiej zaś, spoczywa na nim pozytywny obowiązek skutecznego zapewnienia poszanowania życia rodzinnego, sięgający stosunkowo głęboko w relacje międzyludzkie. Trybunał oczywiście nie zastępuje władz krajowych

Tagi: , , , ,